Blog | Ειδικός Παιδίατρος, Αγγελική Θεοδωρίδου, Θεσσαλονίκη

Οξεία Γαστρεντερίτιδα στα παιδιά

Wed, 15 Nov 2023 09:41:29 GMT

Τι είναι η γαστρεντερίτιδα;

Η γαστρεντερίτιδα είναι μια κοινή ασθένεια που προκαλεί ναυτία, εμέτους, διάρροιες και κοιλιακό άλγος. Συνήθως διαρκεί λίγες ημέρες και είναι ήπιας έως μέτριας βαρύτητας. Τα περισσότερα παιδιά αναρρώνουν στο σπίτι με κατάκλιση, κατανάλωση υγρών και κατάλληλη δίαιτα. Πιο συχνά προσβάλλονται τα βρέφη που δεν θηλάζουν και τα νήπια σε παιδικούς σταθμούς.

Τι προκαλεί την γαστρεντερίτιδα;

Η γαστρεντερίτιδα οφείλεται στην προσβολή του στομαχικού ή/και του εντερικού βλεννογόνου από λοιμογόνους παράγοντες (ιούς, βακτήρια ή παράσιτα) που προκαλούν φλεγμονή.

Στα παιδιά, οι ιοί είναι η πιο κοινή αιτία γαστρεντερίτιδας. Ο ροταϊός προκαλεί τις περισσότερες περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας στα παιδιά. Σχεδόν όλα τα παιδιά θα εμφανίσουν γαστρεντερίτιδα από αυτόν τον ιό μέχρι τα 5 τους χρόνια.

Ως γαστρεντερίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί και η τροφική δηλητηρίαση. Μπορεί να οφείλεται σε τρόφιμο μολυσμένο ή που δεν έχει μαγειρευτεί σωστά. Η τροφική δηλητηρίαση οφείλεται συνήθως σε μικρόβια ( σαλμονέλλα, κολοβακτηρίδιο κ.α) ή σε παράσιτα (λιστέρια, λάμβλια κ.α).

Συνήθως η γαστρεντερίτιδα μεταδίδεται εύκολα από την άμεση επαφή μολυσμένου ατόμου με υγιές και συχνά εκδηλώνονται επιδημίες. Επιπλέον ένα παιδί μπορεί να νοσήσει αν:

Έρθει σε επαφή με μολυσμένο αντικείμενο ή μολυσμένη επιφάνεια και στη συνέχεια αγγίξει το φαγητό ή το στόμα του.
Μοιραστεί φαγητό με κάποιον που νοσεί.
Διαβιεί με κάποιον που έχει μολυνθεί, ακόμη και αν το άτομο αυτό δεν νοσεί.
Τέλος σε κάποιες περιοχές με κακή υγιεινή νερού, η νόσος μπορεί να μεταδοθεί μέσω μολυσμένου νερού.

Ποια είναι τα σημεία και τα συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας;

Τα συνήθη συμπτώματα της γαστρεντερίτιδας είναι ο εμετός και η διάρροια. Πολλά παιδιά εμφανίζουν επίσης πυρετό. Υπάρχουν ωστόσο διάφοροι συνδυασμοί συμπτωμάτων και άρα τύποι γαστρεντερίτιδας.

Πόνος στην κοιλιά και έμετοι για λίγα 24ωρα
Πολλοί έμετοι, πόνος στην κοιλιά, σε 1-2 24ωρα διάρροιες
Πόνος στην κοιλιά και διάρροιες
Μόνο διάρροιες για πολλές μέρες ή εβδομάδες

Όλα τα παραπάνω με ή χωρίς πυρετό.

Όταν τα παιδιά έχουν πολλές διάρροιες ή εμέτους σε σύντομο χρονικό διάστημα εμφανίζουν απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση. Η αφυδάτωση, αν δεν αντιμετωπισθεί κατάλληλα, μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς πολλές από τις φυσιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού.

Πώς γίνεται η διάγνωση της γαστρεντερίτιδας;

Η διάγνωση της γαστρεντερίτιδας είναι κλινική με βάση τα συμπτώματα. Συνήθως δεν απαιτούνται εργαστηριακές εξετάσεις. Αν υπάρχει έντονο κοιλιακό άλγος και ιδιαίτερα αν δεν συνυπάρχει διάρροια, η κλινική εξέταση θα πρέπει να αποκλείσει χειρουργικές καταστάσεις που υποδύονται τη γαστρεντερίτιδα και κυρίως τη σκωληκοειδίτιδα. Εάν ένα παιδί έχει επηρεασμένη γενική κατάσταση ή έχει αίμα ή βλέννη στα κόπρανα, μπορεί να χρειαστούν αιματολογικές εξετάσεις ή εξέταση κοπράνων για να διαπιστωθεί αν υπάρχει αφυδάτωση και να διερευνηθεί ο πιθανός αιτιολογικός παράγοντας.

Πώς αντιμετωπίζεται η γαστρεντερίτιδα;

Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη γαστρεντερίτιδα και τα περισσότερα παιδιά μπορούν να θεραπευτούν στο σπίτι. Το παιδί με γαστρεντερίτιδα πρέπει να παραμείνει ενυδατωμένο με σταδιακή αναπλήρωση υγρών. Τα παιδιά με πιο σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να χρειαστούν θεραπεία στα επείγοντα περιστατικά ή στο νοσοκομείο.

Το συνηθέστερο λάθος που γίνεται κατά την αντιμετώπιση των εμέτων (λόγω του φόβου της αφυδάτωσης) είναι αμέσως μετά τον εμετό να δίνουμε στο παιδί να πιει νερό ή άλλα υγρά και μάλιστα σε μεγάλη ποσότητα. Η χορήγηση νερού ή άλλης τροφής θα πρέπει να αρχίσει περίπου 2 ώρες μετά τον τελευταίο έμετο. Προτείνεται η ενυδάτωση να γίνεται σταδιακά και με πολύ μικρές ποσότητες (πρακτικά δίνουμε ένα κουταλάκι του γλυκού κάθε 3-5 λεπτά για τις επόμενες 2-3 ώρες). Ιδανικά αν το βρέφος ή το νήπιο είναι δεκτικό προτείνεται αντί νερού η χορήγηση ηλεκτρολυτικού διαλύματος (στα φαρμακεία κατόπιν συνεννόησης με τον παιδίατρο). Γενικά τις πρώτες ώρες δεν συστήνεται η χορήγηση στερεάς τροφής για να επιτρέψουμε στο στομαχικό βλεννογόνο να ανακάμψει και να σταματήσουν οι έμετοι. Η επανασίτιση γίνεται με μικρές ποσότητες στην αρχή υγρών και κατόπιν στερεών τροφών τουλάχιστον για ένα 24ωρο. Συχνό λάθος πχ η χορήγηση μεγάλης ποσότητας νερού κατά τη διάρκεια της νύχτας (επειδή το παιδί διψάει και κλαίει) που οδηγεί σε εκ νέου ενεργοποίηση των εμέτων.

Μετά τις πρώτες ώρες, μπορούμε να ξεκινήσουμε στο παιδί ελαφρά διατροφή, όπως κοτόσουπα, ρύζι, ζυμαρικά, γιαούρτι, πατάτα, καρότο, φρυγανιές, κράκερς, ψωμί, κασέρι, μήλο, μπανάνα αποφεύγοντας τα υπόλοιπα φρούτα, τα λαχανικά και τα όσπρια. Να σημειωθεί ότι τροφές με πολλά λιπαρά ή ζάχαρη μπορούν να επιδεινώσουν τις διάρροιες. Σε περιπτώσεις με έντονο διαρροϊκό σύνδρομο, προτείνεται η αποχή από το γάλα ιδιαίτερα σε νήπια άνω των 2 ετών γιατί συχνά οι γαστρεντερίτιδες προκαλούν προσωρινή δυσανεξία στη λακτόζη. Αν αυτό δεν είναι δυνατόν προτείνονται γάλατα ελεύθερα λακτόζης. Για βρέφη και νήπια που θηλάζουν, ο μητρικός θηλασμός συνεχίζεται κανονικά. Σε 2-3 24ωρα και εφόσον η γενική κατάσταση του παιδιού είναι καλή, θα πρέπει να επανέλθουμε στην φυσιολογική διατροφή του. Αν η γενική κατάσταση του παιδιού δεν έχει βελτιωθεί, θα πρέπει να υπάρχει εκ νέου επικοινωνία με τον παιδίατρο.

Εφόσον υπάρχει πυρετός, μπορεί να χορηγηθεί παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη. Αν οι έμετοι δεν το επιτρέπουν, ο πυρετός μπορεί να αντιμετωπισθεί με πρακτικά μέσα (κομπρέσες, χλιαρό μπάνιο). Δεν δίνουμε αντιεμετικά ή αντιδιαρροϊκά φάρμακα στα παιδιά, εκτός αν συστηθεί από τον παιδίατρό σας.

Το παιδιά παραμένουν εκτός σχολείου ή παιδικού σταθμού μέχρι να περάσουν τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς εμετούς ή πυρετό και να έχουν βελτιωθεί οι διάρροιες.

Πότε πρέπει το παιδί να εξετασθεί από τον παιδίατρο;

Όταν:

Δεν μπορεί να καταναλώσει υγρά για αρκετές ώρες.
Δεν αποβάλλει αρκετά ούρα (περισσότερο από 4-6 ώρες για βρέφη και 6-8 ώρες για τα μεγαλύτερα παιδιά).
Έχει σημάδια αφυδάτωσης, όπως κλάμα με λίγα ή καθόλου δάκρυα, ξηροστομία ή σκασμένα χείλη, αίσθημα ζάλης, υπνηλία.
Έχει υψηλό πυρετό (πάνω από 39).
Έχει αίμα στα κόπρανα ή στον εμετό.
Εμφανίζει εμέτους για περισσότερες από 24 ώρες ή οι διάρροιες δεν βελτιώνονται μετά από αρκετές ημέρες.

Η βαριά αφυδάτωση είναι πιο πιθανό να συμβεί σε βρέφη κάτω των έξι μηνών, πρόωρα ή χαμηλού βάρους, σε βρέφη που δεν θηλάζουν, σε βρέφη με πολλούς εμέτους και σε βρέφη με περισσότερα από 6 επεισόδια έντονης διάρροιας στο 24ωρο.

Μπορεί να προληφθεί η γαστρεντερίτιδα;

Η γαστρεντερίτιδα είναι ιδιαίτερα μεταδοτική νόσος. Ο καλύτερος τρόπος για να προληφθεί η ασθένεια είναι ο περιορισμός της εξάπλωσης των αιτιολογικών παραγόντων:

Ο πιο σημαντικός τρόπος αποφυγής της μετάδοσης είναι η εκπαίδευση της υγιεινής των χεριών. Τα χέρια θα πρέπει να πλένονται για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα με σαπούνι και νερό. Το πλύσιμο των χεριών επιβάλλεται ιδιαίτερα μετά τη χρήση του μπάνιου και πριν από την προετοιμασία ή την κατανάλωση φαγητού.

Άλλος τρόπος αποφυγής της μετάδοσης είναι η απολύμανση των επιφανειών ιδιαίτερα στους παιδικούς σταθμούς με ένα καθαριστικό που σκοτώνει ιούς και βακτήρια.

Όσον αφορά στην τροφική δηλητηρίαση, ακολουθούμε τις οδηγίες για την ασφάλεια των τροφίμων για να αποφύγουμε την είσοδο βακτηρίων και ιών σε τρόφιμα και ποτά.

Ο έγκαιρος εμβολιασμός των βρεφών με όλα τα συνιστώμενα εμβόλια είναι ένα σημαντικό προληπτικό μέτρο για την προφύλαξη και για την γαστρεντερίτιδα (το εμβόλιο έναντι του ροταϊού προστατεύει από τη νόσο σε ποσοστό πάνω από 90%).

Βήχας

Mon, 24 Oct 2022 10:25:19 GMT

Βήχας στα Παιδιά: τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για τα αίτια και την αντιμετώπισή του
Ο βήχας είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα για το οποίο απευθύνονται οι γονείς στον παιδίατρο, ιδιαίτερα για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας και κατά τους χειμερινούς μήνες. Πρέπει να γίνει εξαρχής κατανοητό ότι ο βήχας αποτελεί φυσιολογική αντανακλαστική αντίδραση του οργανισμού που σκοπό έχει την απομάκρυνση αλλεργιογόνων, τοξικών και λοιμωδών παραγόντων από τους αεραγωγούς. Αναφέρεται ότι υγιή παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορεί να εμφανίσουν 8-10 κοινές λοιμώξεις του αναπνευστικού ετησίως, το 50% των οποίων θα έχει ως σύμπτωμα το βήχα για περίπου 1 εβδομάδα , ενώ στο 10-20% ο βήχας θα συνεχιστεί για περισσότερο από 3 εβδομάδες

Είδη βήχα και πιθανά αίτια
•Βήχας παραγωγικός, μεταλοιμώδης: Αποτελεί το συχνότερο είδος βήχα στα παιδιά. Κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, ιδιαίτερα παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας νοσούν από ρινοιούς και άλλους παρόμοιους ιούς που προκαλούν το λεγόμενο κοινό κρυολόγημα. Συνήθως στην αρχή υπάρχει χαμηλή ή μέτρια πυρετική κίνηση, ρινική καταρροή και ρινική συμφόρηση. Στη συνέχεια οι ρινικές εκκρίσεις γίνονται πιο παχύρρευστες και οπισθορρινικά καταλήγουν στο κατώτερο αναπνευστικό, οπότε και εγκαθίσταται βήχας. Ο βήχας αυτός είναι κατά κανόνα παραγωγικός και επιδεινώνεται με την κατάκλιση κατά τη νύχτα και την έγερση κατά τις πρωινές ώρες. Συχνά επιδεινώνεται με την κατάποση κυρίως ζεστών υγρών (όπως το βραδινό γάλα) ή μετά από έντονη κινητική δραστηριότητα. Μπορεί να γίνει παροξυσμικός ή ενίοτε να προκαλέσει έμετο, με τον οποίο αποβάλλονται βλεννώδεις εκκρίσεις. Ο μεταλοιμώδης αυτός βήχας μπορεί να παραμείνει για 7-14 μέρες και να διαταράξει τον ύπνο και την καθημερινότητα του παιδιού και της οικογένειας. Η αντιμετώπισή του ωστόσο θα πρέπει στην αρχή να είναι συντηρητική και με στόχο την αποφυγή της άσκοπης πολυφαρμακίας. Πρακτικές όπως η χρήση δεύτερου μαξιλαριού για τα μεγαλύτερα παιδιά ή η ανάκλιση για τα βρέφη μικρότερα του έτους μπορούν να βοηθήσουν τον ύπνο. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του χώρου (έως 22 βαθμοί C το χειμώνα) και της υγρασίας (45-55%) με τη χρήση υγραντήρα ή αφυγραντήρα ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες διαβίωσης είναι επίσης μέτρα που μπορούν να περιορίσουν το σύμπτωμα. Η βλεννόλυση και η απόχρεμψη είναι διαδικασίες που ευνοούνται από την αύξηση της κατανάλωσης υγρών, που πρέπει να τονίζεται σε όλες τις περιπτώσεις παραγωγικού βήχα. Συνεπώς τα βλεννολυτικά και αποχρεμπτικά σιρόπια γενικά δε συνίσταται να χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του οξέος παραγωγικού βήχα, ενώ τα κατασταλτικά του βήχα θα πρέπει να αποφεύγονται γιατί συνοδεύονται, ιδιαίτερα στα παιδιά, από ανεπιθύμητες ενέργειες. Τα αντιισταμινικά έχουν κυρίως θέση σε παιδιά με αλλεργική προδιάθεση. Σιρόπια που έχουν ως συστατικό το μέλι θα πρέπει να αποφεύγονται σε βρέφη μικρότερα του έτους για τον κίνδυνο της αλλαντίασης. Να σημειωθεί ότι τα βρέφη και τα νήπια που πηγαίνουν σε βρεφονηπιακούς σταθμούς μπορεί να εμφανίζουν αυτού του τύπου τον παραγωγικό μεταλοιμώδη βήχα σχεδόν όλη τη χειμερινή περίοδο καθώς με την ύφεση ενός επεισοδίου μια νέα ίωση έρχεται να πυροδοτήσει την επανεμφάνιση των ρινικών εκκρίσεων και του βήχα. Σε αυτές τις περιπτώσεις και εφόσον η εξέταση του παιδιού δεν εμπνέει ανησυχία θα πρέπει οι γονείς να καθησυχάζονται από τον παιδίατρο και να δίνεται έμφαση στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού (μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής, βελτίωσης των συνθηκών ύπνου και ξεκούρασης). Μερικές φορές μια ολιγοήμερη αποχή από τις δραστηριότητες του παιδικού σταθμού βοηθά στη βελτίωση των συμπτωμάτων.
•Βήχας υλακώδης (σαν γάβγισμα σκύλου): Ο βήχας αυτός είναι χαρακτηριστικός και προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στους γονείς καθώς εκδηλώνεται κατά κανόνα αιφνίδια και πιο συχνά κατά τον ύπνο του παιδιού τη νύχτα. Οφείλεται σε οξεία απόφραξη του λάρυγγα από φλεγμονή ή οίδημα και συνοδεύεται από βράγχος φωνής (βραχνάδα) ή/και εισπνευστικό συριγμό (δυσχέρεια στην αναπνοή κατά την εισπνοή). Παρατηρείται μετά από ιογενή λοίμωξη (οπότε και μπορεί να συνοδεύεται από χαμηλό πυρετό) ή αλλεργία (αλλεργικό croup). Είναι συχνότερος σε παιδιά κάτω των 3 ετών (λόγω στενότερης διαμέτρου του λάρυγγα και της τραχείας) και σε κάποια παιδιά παρατηρούνται επαναλαμβανόμενα επεισόδια μετά από λοιμώξεις του αναπνευστικού. Για την αντιμετώπιση του βήχα της λαρυγγίτιδας συχνά αρκούν απλά μέτρα όπως η όρθια θέση και η έξοδος του παιδιού σε εξωτερικό χώρο (η ψυχρή υγρασία μειώνει το οίδημα του λάρυγγα). Σε περιπτώσεις που η δυσχέρεια στην αναπνοή επιμένει μπορεί να χρειαστεί κορτιζόνη από του στόματος, εισπνεόμενη αδρεναλίνη ή κορτιζόνη και σπανιότερα εισαγωγή στο νοσοκομείο.

•Αιφνίδιος βήχας που επιμένει μετά από επεισόδιο πνιγμονής από τροφή ή μικρό αντικείμενο σημαίνει το πιο πιθανό εισρόφηση ξένου σώματος: Αν το παιδί είναι μεγαλύτερο το προτρέπουμε να βήξει πιο έντονα για τη φυσική απομάκρυνση του αντικειμένου που προκάλεσε το επεισόδιο. Η εισρόφηση αποτελεί επείγουσα κατάσταση και εφόσον ο βήχας επιμένει το παιδί θα πρέπει να μεταφερθεί για άμεση αντιμετώπιση. Προσοχή! Αν μετά από επεισόδιο πνιγμονής, τα επόμενα 24ωρα, εγκατασταθεί πυρετός με βήχα θα πρέπει το παιδί να εξετασθεί για τον αποκλεισμό πνευμονίας από εισρόφηση.
•Βήχας ξηρός, «κοφτός», χωρίς εμφανή ρινίτιδα , που συνοδεύεται από δεκατική ή υψηλή πυρετική κίνηση, γενική κακουχία, ανορεξία και κάποιες φορές θωρακικό ή κοιλιακό άλγος, ιδιαίτερα αν τα συμπτώματα επιμένουν πάνω από 2-3 24ωρα, υποδηλώνει συνήθως βρογχοπνευμονία, πνευμονίτιδα ή πνευμονία. Ανάλογα με το πιθανολογούμενο αίτιο και τη γενική κατάσταση του παιδιού θα χρειαστεί συμπτωματική αγωγή, απεικονιστικό έλεγχο ή/και αντιμικροβιακή αγωγή από του στόματος ή ενδοφλέβια.

•Βήχας ξηρός ή παραγωγικός, παροξυσμικός , που συνδυάζεται με ταχύπνοια (γρήγορη αναπνοή) ή αναπνευστική δυσχέρεια κατά την εκπνοή (βρογχόσπασμος που ακούγεται ως χουρχουρητό) σε βρέφη είναι χαρακτηριστικός της βρογχιολίτιδας. Το βρέφη με βρογχιολίτιδα εμφανίζουν έντονη ανησυχία, κλάμα, δυσχέρεια στον ύπνο και περιορισμό της όρεξης. Δεν εμφανίζουν πάντα πυρετό. Η βρογχιολίτιδα αποδίδεται στις περισσότερες περιπτώσεις στον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV). Ο βήχας επιδεινώνεται συνήθως μετά την 3η μέρα από την έναρξη των συμπτωμάτων και υποχωρεί σταδιακά μετά από 2 εβδομάδες. Η αντιμετώπιση της βρογχιολίτιδας περιλαμβάνει τη συστηματική ενυδάτωση του βρέφους και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας/υγρασίας του περιβάλλοντος (βοηθούν συμπτωματικά πχ οι υδρατμοί). Σε επιμονή των συμπτωμάτων και εμφάνισης σημείων αναπνευστικής δυσχέρειας (έντονη ταχύπνοια, αδυναμία σίτισης, πτώση κορεσμού) χορηγούνται ειπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά ή/και κορτικοστεροειδή ή κορτικοστεροειδή από του στόματος. Σε βαριές περιπτώσεις απαιτείται εισαγωγή στο νοσοκομείο και οξυγόνωση, καθώς και χορήγηση βρογχοδιασταλτικών με νεφελοποιητή και κορτιζόνης ενδοφλέβια.
•Βήχας ξηρός ή παραγωγικός, παροξυσμικός , υποτροπιάζων, που συνδυάζεται με ταχύπνοια ή αναπνευστική δυσχέρεια κατά την εκπνοή σε παιδιά μεγαλύτερα των 3-4 ετών είναι βήχας αλλεργικού τύπου ή βρογχικό άσθμα. Η νόσος εμφανίζει εξάρσεις και υφέσεις και κατά την κλινική εξέταση στην έξαρση διαπιστώνονται χαρακτηριστικά ακροαστικά ευρήματα. Ο βήχας αυτός δε σχετίζεται με την κατάκλιση ή την έγερση, είναι έντονος τη νύχτα και δε συνοδεύεται από πυρετό ή καταρροή. Ο βήχας επιδεινώνεται με την απλή ή πιο έντονη σωματική δραστηριότητα και ο ασθενής που βρίσκεται σε έξαρση εμφανίζει αναπνευστική δυσχέρεια (ταχύπνοια, αναπέταση ρινικών πτερυγίων, κόπωση και δυσχέρεια ακόμη και στην ομιλία). Ο βήχας που οφείλεται σε βρογχικό άσθμα χρειάζεται ιατρική αντιμετώπιση και σε σοβαρές περιπτώσεις διερεύνηση (απεικονιστικό έλεγχο, σπιρομέτρηση, διενέργεια αλλεργικών τεστ κ.α). Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει συνήθως εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά και κορτικοστεροειδή, κορτιζόνη από του στόματος και σε έντονες κρίσεις εισαγωγή στο νοσοκομείο για οξυγόνωση και ενδοφλέβια χορήγηση φαρμάκων.

Τι είναι ο χρόνιος βήχας στα παιδιά;
Όπως προαναφέρθηκε ο βήχας αποτελεί συχνό σύμπτωμα των περισσότερων κοινών ιογενών λοιμώξεων, ξεκινά ως ξηρός και προοδευτικά γίνεται υγρός/παραγωγικός και συνήθως αποδράμει σε 7-14 ημέρες. Ο βήχας που παρατείνεται περισσότερο από 4 εβδομάδες χωρίς ελεύθερα μεσοδιαστήματα χαρακτηρίζεται ως χρόνιος.
Κύρια αίτια χρόνιου βήχα είναι τα ακόλουθα:
•Ο κοκκύτης: ο βήχας σε αυτή τη μικροβιακή λοίμωξη εμφανίζεται απότομα, βίαια και χαρακτηρίζεται από μια βαθιά εισπνοή που ακολουθείται από πολλαπλές ώσεις βήχα κατά την εκπνοή, τις οποίες ακολουθεί εισπνευστικός συριγμός . Τα επεισόδια είναι διαδοχικά και καταλήγουν συχνά σε έμετο. Στα βρέφη η νόσος καταλήγει συχνά σε βαριά αναπνευστική δυσχέρεια και άπνοιες που απαιτούν διασωλήνωση. Ο κοκκύτης έχει κάνει την επανεμφάνισή του τα τελευταία χρόνια και στην Ευρώπη, προλαμβάνεται με τον εμβολιασμό και αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη αντιμικροβιακή αγωγή.
•Το μυκόπλασμα: οι μυκοπλασματικές λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού είναι συχνότερες σε παιδιά άνω των 5 ετών. Συχνά δε συνοδεύονται από υψηλό πυρετό και δεν έχουν χαρακτηριστικά ακροαστικά ευρήματα, οπότε αποδίδονται σε μεταλοιμώδη βήχα άλλης αιτιολογίας. Η διάγνωση τίθεται συνήθως με την ακτινογραφία θώρακα και επιβεβαιώνεται με ορολογικές εξετάσεις. Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση των κατάλληλων αντιμικροβιακών φαρμάκων.
•Οι συγγενείς χρόνιες πνευμονοπάθειες (κυστική ίνωση, πρωτοπαθής δυσκινησία κροσσών, ανοσοανεπάρκειες)
•Οι συγγενείς ανατομικές ανωμαλίες των αεραγωγών (τραχειοβρογχομαλακία, τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο)
•Οι υποτροπιάζουσες εισροφήσεις (με ή χωρίς γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση) κυρίως σε βρέφη και παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές
•Η εισρόφηση ξένου σώματος , που δεν έχει διαγνωσθεί και αντιμετωπισθεί, μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να αποτελεί αίτιο χρόνιου βήχα.
•Η φυματίωση : Η διάγνωση τίθεται με τη λήψη καλού ιστορικού, την ακτινογραφία θώρακα και τη διενέργεια Mantoux. Συχνά υπάρχει στο οικογενειακό ή στενό περιβάλλον ενήλικας που πάσχει από τη νόσο. Τα παιδιά με ενεργό φυματίωση ακολουθούν μακροχρόνια αγωγή έναντι του μυκοβακτηριδίο της φυματίωσης.
•Το βρογχικό άσθμα που δεν έχει διαγνωσθεί ή υποθεραπεύεται. Εκτός από την ενδεικνυόμενη αγωγή με βρογχοδιασταλτικά και κορτικοστεροειδή εισπνεόμενα φάρμακα, θα πρέπει να εντοπισθούν και οι ερεθιστικοί παράγοντες που εκλύουν τους παροξυσμούς (παθητικό κάπνισμα, γύρη, κρύο, φάρμακα, οικιακή σκόνη, αρωματικές ουσίες κλπ)
•Η επίμονη βακτηριακή βρογχίτιδα . Πρόκειται για κλινική οντότητα που έχει ήπια συμπτωματολογία (συχνά απουσία πυρετού) και ελάχιστα ακροαστικά ευρήματα. Ακολουθεί συνήθως μια κοινή ιογενή λοίμωξη ή επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις σε κοντινά χρονικά διαστήματα. Απαιτεί τη χορήγηση αντιμικροβιακής αγωγής για 14 ημέρες (και σπάνια χημειοπροφύλαξης για την αποφυγή υποτροπής)
•Ο ψυχογενής βήχας : ο βήχας αυτός δεν έχει σταθερά χαρακτηριστικά αν και συνήθως είναι ξηρός και «κοφτός», αναπαράγεται πάντα σε συνθήκες stress, δεν ακούγεται κατά τη διάρκεια της νύχτας και δε συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα ή παθολογικά ακροαστικά ευρήματα. Συχνά με τον εντοπισμό του στρεσογόνου παράγοντα και την αποφυγή του, υπάρχει απότομη ή σταδιακή διακοπή του ψυχογενούς βήχα.

Πότε θα πρέπει να επισκεφτώ παιδίατρο άμεσα:

•Όταν ο βήχας αφορά σε βρέφος κάτω των 3-4 μηνών
•Όταν το βρέφος ή το παιδί έχει δυσχέρεια στην αναπνοή, θορυβώδη αναπνοή ή αναπνέει πολύ γρήγορα με ή χωρίς πυρετό.
•Όταν ο βήχας εμφανιστεί μετά από επεισόδιο πνιγμονής, ακόμη και αν το επεισόδιο συνέβη μέρες πριν
•Όταν ο βήχας συνοδεύεται από πυρετό που δεν υποχωρεί (ακόμη και χαμηλό) και το βρέφος/παιδί εμφανίζει ανορεξία, μείωση λήψης υγρών και κόπωση/καταβολή.
•Όταν ο βήχας είναι υλακώδης και συνοδεύεται από εισπνευστικό συριγμό.
•Όταν ο βήχας διαρκεί χωρίς κενά μεσοδιαστήματα πάνω από 2 εβδομάδες

Χρειάζονται εργαστηριακές εξετάσεις για την αξιολόγηση του βήχα;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, με τη λήψη ενός καλού ιστορικού και μιας λεπτομερούς κλινικής εξέτασης διαπιστώνεται το είδος του βήχα και μπορεί να βρεθεί το αίτιο που τον προκαλεί. Σε άλλες περιπτώσεις πάλι και κυρίως στο χρόνιο βήχα, θα χρειαστούν γενικές εργαστηριακές εξετάσεις (γενική αίματος, CRP), κάποιες πιο εξειδικευμένες για την ανεύρεση του αιτιολογικού παράγοντα ( καλλιέργεια ρινικού ή φαρυγγικού επιχρίσματος, ορολογικές εξετάσεις) ή και απεικονιστικές εξετάσεις (κυρίως ακτινογραφία θώρακα). Στο άσθμα στα μεγαλύτερα παιδιά διενεργείται σπιρομέτρηση και αλλεργικά tests για τον εντοπισμό των εκλυτικών παραγόντων. Εξαιρετικά σπάνια στο χρόνιο βήχα θα χρειαστεί αξονική, μαγνητική τομογραφία ή βρογχοσκόπηση.

Συνοπτικά , ο βήχας στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί ένα κοινό σύμπτωμα μιας πληθώρας κοινών ιογενών λοιμώξεων και δεν υποδηλώνει κάποιο σοβαρό υποκείμενο νόσημα. Μόνο όταν έχει κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν απαιτεί παραπομπή και άμεση αντιμετώπιση από τον παιδίατρο. Υπάρχει συνήθως πίεση από τους γονείς για τη χορήγηση κάποιου φαρμακευτικού σκευάσματος που θα βελτιώσει το βήχα με αποτέλεσμα να γίνεται κατάχρηση βλεννολυτικών, αντιισταμινικών και (δυστυχώς) αντιβιοτικών σκευασμάτων που οδηγεί σε πολυφαρμακία. Υπενθυμίζεται ότι στον συχνό, μεταλοιμώδη βήχα στα βρέφη και παιδιά, ανακουφιστικά μπορούν να λειτουργήσουν τα εξής:
•Εξασφάλιση καθαρού περιβάλλοντος, απαλλαγμένου από ρύπους (αποφυγή παθητικού καπνίσματος, τζακιού, σόμπας, συγχρωτισμού) και συχνό αερισμό των εσωτερικών χώρων.
•Χορήγηση πολλών υγρών για τη ρευστοποίηση των εκκρίσεων του αναπνευστικού.
•Ρύθμιση σωστής θερμοκρασίας (έως 22 βαθμοί C το χειμώνα) και υγρασίας των εσωτερικών χώρων (45-55% με τη χρήση υγραντήρα ή αφυγραντήρα ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες).
•Η ολιγοήμερη αποχή από τις δραστηριότητες του απιδικόυ σταθμού σε νήπια με επαναλαμβανόμενες ιώσεις που προκαλούν βήχα.

Ο βήχας είναι σύμπτωμα και όχι νόσος και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται. Απαιτεί υπομονή από τους γονείς ώστε να αποφεύγεται η κατάχρηση φαρμάκων και προσοχή από τον παιδίατρο ώστε να μη διαφύγει η διάγνωση κάποιου σοβαρότερου υποκείμενου νοσήματος.

Συχνές ερωτήσεις για τον ύπνο των βρεφών

Thu, 15 Sep 2022 10:16:26 GMT

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΥΠΝΟ ΤΩΝ ΒΡΕΦΩΝ

Πόσο ύπνο χρειάζεται ένα βρέφος μέχρι τον 1 ^ο χρόνο;

Τα νεογνά και τα βρέφη χρειάζονται φυσιολογικά αρκετές ώρες ύπνου το 24ωρο, που κυμαίνονται από 12-16 ανάλογα με το παιδί. Η αφύπνιση των νεογνών και των βρεφών καθορίζεται κατά κύριο λόγο από το αίσθημα της πείνας. Τα νεογνά για παράδειγμα ξυπνούν για να σιτιστούν περίπου ανά 3 ώρες τον πρώτο καιρό (όχι τις πρώτες μέρες και όχι αυτά που σιτίζονται αποκλειστικά με μητρικό γάλα). Δεν συστήνεται να αφήνουμε ένα νεογνό μέχρι τις 5-6 εβδομάδες να κοιμάται περισσότερο από 5 ώρες.

Από τον 3 ^ο -4 ^ο
μήνα, τα περισσότερα βρέφη δεν ξυπνούν ανά 3 ώρες κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Από τον 6 ^ο μήνα, πολλά βρέφη εγκαθιστούν κιρκάδειους ρυθμούς ύπνου, που σημαίνει ότι μπορούν να κοιμηθούν συνεχόμενα για 5-6 ώρες χωρίς την ανάγκη να σιτιστούν τη νύχτα. Οι μικρής διάρκειας ύπνοι κατά τη μέρα μειώνονται σταδιακά καθώς το βρέφος μεγαλώνει. Ένα βρέφος άνω των 6 μηνών μπορεί να κάνει μόνο 1-2 μικρής διάρκειας ύπνους τη μέρα.

Είναι ωστόσο σαφές ότι όλα τα παραπάνω είναι εξατομικευμένα και εξαρτώνται από τις ιδιαιτερότητες του κάθε βρέφους και κυρίως από τις συνήθειες και το πρόγραμμα όλης της οικογένειας (ώρες απουσίας των γονέων, ύπαρξη αδερφών κλπ).

Πού πρέπει να κοιμάται ένα νεογνό/βρέφος;

Τα νεογνά μπορούν με ασφάλεια να κοιμηθούν σε λίκνο ή βρεφική κούνια, που συστήνεται να τοποθετείται στο δωμάτιο των γονέων, στο πλάι της μητέρας που θηλάζει, για τους πρώτους 4-6 μήνες. Η συγκοίμηση (co-sleeping), αν και ιδιαίτερα δημοφιλής τα τελευταία χρόνια, ενέχει σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες τον κίνδυνο ασφυξίας, στραγγαλισμού και εκδήλωσης του συνδρόμου αιφνίδιου θανάτου των βρεφών.

Επισημαίνεται ότι ως η πιο ασφαλής θέση ύπνου για τα νεογνά και βρέφη θεωρείται η τοποθέτησή τους ύπτια (ανάσκελα), ώστε να μειωθεί κατά το μέγιστο ο κίνδυνος εισρόφησης. Η τοποθέτηση σε πλάγια θέση θεωρείται εξίσου ασφαλής, ωστόσο έχει στο παρελθόν συσχετισθεί με διαταραχές του μυικού τόνου ετερόπλευρα.

Τι είναι το σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου των βρεφών (Sudden Infant Death Syndrome, SIDS);

Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον αιφνίδιο και ανεξήγητο θάνατο ενός υγιούς βρέφους. Αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου σε βρέφη ηλικίας ενός έως δώδεκα μηνών. Ο κίνδυνος εμφάνισης του συνδρόμου είναι μεγαλύτερος μεταξύ 2 και 6 μηνών και εκδηλώνεται συχνότερα σε αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια. Παρά τις πολυάριθμες καταγραφές, δεν έχει βρεθεί συγκεκριμένη παθολογική αιτία στην οποία αποδίδεται το σύνδρομο. Για τη μείωση εκδήλωσης του SIDS υπάρχουν οι ακόλουθες κατευθυντήριες οδηγίες:

- Το βρέφος πρέπει να τοποθετείται για ύπνο σε ύπτια θέση. Συνεπώς τοποθετούμε το βρέφος ανάσκελα είτε πρόκειται για τους μικρούς (ημερήσιους) είτε για το νυχτερινό του ύπνο.
- Το βρέφος πρέπει να τοποθετείται για ύπνο πάνω σε σταθερό στρώμα σε λίκνο ή σε βρεφική κούνια/κρεβάτι.
- Δεν τοποθετούμε το βρέφος σε υδρόστρωμα, καναπέ, μαλακό στρώμα, μαξιλάρια ή άλλη επιφάνεια την ώρα του ύπνου. Το λίκνο και η βρεφική κούνια αποτελούν το ασφαλέστερο μέρος για τον ύπνο των βρεφών.
- Δεν καλύπτουμε το κεφάλι ή το πρόσωπο του βρέφους με σεντόνι ή κουβέρτα. Το κλινοσκέπασμα θα πρέπει να σταθεροποιείται στο στρώμα και δεν πρέπει να τοποθετείται ψηλότερα από το ύψος του στήθους.
- Αφαιρούμε μαξιλάρια, πανάκια αγκαλιάς, λούτρινα παιχνίδια ή άλλα αντικείμενα που θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν τις αεροφόρους οδούς του βρέφους. Επιπλέον, απομακρύνουμε αντικείμενα με σκοινιά, κορδόνια, αιχμηρές γωνίες ή άκρες.
- Δεδομένου ότι το κάπνισμα των γονέων έχει ενοχοποιηθεί ως παράγοντας κινδύνου για την εκδήλωση του SIDS, επιβάλλεται οι γονείς να καπνίζουν έξω από το σπίτι και απαραίτητα μακριά από τη βρεφική κούνια.
- Εξασφαλίζουμε τις κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας για τα βρέφη, που δε διαφέρουν από αυτές των υγιών ενηλίκων.
- Μετά την ηλικία των 4-5 μηνών, όταν τα βρέφη μπορούν και συλλαμβάνουν εκούσια αντικείμενα που μπορούν να φτάσουν, απομακρύνουμε παιχνίδια που κρέμονται πάνω από τη βρεφική κούνια.
- Ήδη από την 3 ^η εβδομάδα της ζωής, τοποθετούμε το νεογνό/βρέφος σε πρηνή θέση (μπρούμυτα) για λίγη ώρα κατά τη διάρκεια της ημέρας και πάντα σε εγρήγορση. Είναι το λεγόμενο ‘tummy time’, που βοηθά την ανάπτυξη των μυών του αυχένα και της ωμικής ζώνης και αποτρέπει τον κίνδυνο εισρόφησης (επιπλέον βοηθά την εξέλιξη της οπτικής αντίληψης και την πρόληψη της πλαγιοκεφαλίας).
- Η χρήση της πιπίλας έχει συσχετισθεί με μικρότερο κίνδυνο εκδήλωσης του SIDS.

Είναι φυσιολογικό ένα βρέφος να ξυπνάει συχνά τη νύχτα;

Πρέπει να γίνει αντιληπτό από τους γονείς ότι καθώς τα βρέφη αναπτύσσονται ραγδαία οι συνήθειες ύπνου τους πρώτους μήνες αλλάζουν. Όλα τα βρέφη ξυπνούν παροδικά τη νύχτα κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου και αυτό θεωρείται φυσιολογικό. Από την άλλη πλευρά ωστόσο τα βρέφη, ακόμη και αυτά που θηλάζουν αποκλειστικά, μπορούν να εκπαιδευτούν από νωρίς στον ύπνο. Κάποια βρέφη μπορούν από την αρχή μόνα τους να ξανακοιμηθούν μετά από μια παροδική αφύπνιση. Άλλα πάλι δυσκολεύονται και «μαθαίνουν» στους γονείς τους να τους προσφέρουν βοήθεια (θηλασμός, κούνημα, αγκαλιά). Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε αφύπνιση δε σημαίνει υποχρεωτικά ότι το βρέφος πεινάει. Συνεπώς, καλό θα ήταν να εκπαιδεύουμε από νωρίς (μετά τους 3 μήνες) τα βρέφη σε πιο υγιείς συνήθειες ύπνου, παρά να παρατείνουμε τη συνεχή ανάγκη για συμμετοχή του γονέα ή του φροντιστή.

Tι είναι η διαταραχή ύπνου
(sleep regression);

Ως διαταραχή ύπνου (sleep regression) θεωρείται μια χρονική περίοδος που διαρκεί από 2 έως 4 εβδομάδες, κατά την οποία ένα βρέφος που προηγουμένως κοιμόταν καλά ξαφνικά εγκαθιστά μεγάλη δυσκολία στην έλευση του ύπνου ή εμφανίζει πολλές αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας. Όσο τα βρέφη μεγαλώνουν, ο ύπνος τους περνάει από διαφορετικές φάσεις (REM και non-REM, ελαφρύς και βαθύς ύπνος), όπως και των ενηλίκων. Κατά τις φάσεις του ελαφρύ ύπνου, τα βρέφη αφυπνίζονται εύκολα. Αυτό επιδεινώνεται από διάφορους παράγοντες όπως:

Ένα άλμα ανάπτυξης, κατά το οποίο το βρέφος χρειάζεται περισσότερη τροφή.

Άλγη οδοντοφυίας

Νέο αναπτυξιακό στάδιο (καθιστή θέση, μπουσούλημα κλπ)

Αλλαγές στη ρουτίνα της οικογένειας (μετακόμιση, διακοπές, παιδικός σταθμός)

Μια ασθένεια (πχ ιογενής λοίμωξη ή οξεία ωτίτιδα)

Με ποιο τρόπο μπορούμε να βοηθήσουμε τα νεογέννητα και τα βρέφη να κοιμηθούν καλύτερα;

Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δεν είναι εύκολη και ούτε επιτυγχάνεται σε όλα τα βρέφη. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες οδηγίες που θα μπορούσαν να υιοθετήσουν οι γονείς που επιθυμούν να πετύχουν πιο υγιείς συνήθειες ύπνου για τα βρέφη τους.

Τα νεογέννητα δε γνωρίζουν τους κιρκάδειους ρυθμούς και συνεπώς δεν ξεχωρίζουν τη μέρα με τη νύχτα. Τα ξυπνήματα τους πρώτους 2-3 μήνες καθορίζονται από το αίσθημα της πείνας και στα θηλάζοντα νεογνά από το γεγονός ότι η γαλακτοφορία μειώνεται κατά τη διάρκεια της νύχτας, οπότε και πεινούν συχνότερα. Θα πρέπει επομένως οι γονείς να υποδείξουν με κάποιους τρόπους στο νεογέννητο πότε πρέπει να κοιμάται. Οι σιτίσεις τη νύχτα θα πρέπει να γίνονται με χαμηλό φωτισμό και ελάχιστα ερεθίσματα, τα οποία θα πρέπει να διατηρούνται για τα ημερήσια γεύματα. Επίσης, οι γονείς δε θα πρέπει να καθορίζουν ή να περιορίζουν τους μικρούς ημερήσιους ύπνους, γιατί η υπερβολική κούραση δεν οδηγεί σε έναν καλό βραδινό ύπνο.

Πρέπει να αντιλαμβανόμαστε τα σημάδια κόπωσης των βρεφών. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν ανησυχία, κλάμα, τέντωμα χεριών και ποδιών, χασμουρητά και τρίψιμο των ματιών. Αν αντιληφθούμε τα σημάδια έγκαιρα και τοποθετήσουμε το βρέφος για ύπνο μπορεί να αρχίσει να εγκαθίσταται μια κυκλική ρουτίνα ύπνου. Συστήνεται να τοποθετείται το βρέφος για ύπνο όσο ακόμη είναι ξύπνιο αλλά πολύ νυσταγμένο, ακόμη και μετά από μητρικό θηλασμό. Με τον τρόπο αυτό, το βρέφος έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να μπορεί να κοιμάται χωρίς την ανάγκη της παρουσίας άλλου προσώπου.

Είναι σημαντικό να καθιερωθεί μια συγκεκριμένη ρουτίνα ύπνου. Αυτή μπορεί να περιλαμβάνει το μπάνιο του βρέφους, την ανάγνωση, χαμηλόφωνη αφήγηση, τραγούδι, χαμηλή σε ένταση μουσική, αγκαλιά ή ήπιο μασάζ. Ακόμη κι αν τους πρώτους μήνες της ζωής η ρουτίνα δε γίνεται αντιληπτή από το βρέφος, με την πάροδο των μηνών έχει ιδιαίτερη αξία. Αποφεύγουμε την υπερδιέγερση που μπορεί να προκαλέσουν οι οθόνες ή ένα πολύ ενεργητικό παιχνίδι πριν τον ύπνο. Αποφεύγουμε να εγκαταστήσουμε ως ρουτίνα ύπνου τη σίτιση είτε πρόκειται για μητρικό θηλασμό είτε για formula. Αυτό μπορεί να αποτελεί ερέθισμα για νυχτερινές αφυπνίσεις. Γύρω στο έτος, μπορούμε να δοκιμάσουμε τη χρήση μεταβατικού αντικειμένου όπως ένα πανάκι αγκαλιάς, ένα μικρό λούτρινο παιχνίδι ή ένα κομμάτι ύφασμα.

Εξασφαλίζουμε ότι στο δωμάτιο υπάρχει ησυχία, όχι υπερβολική ζέστη και σχετικό σκοτάδι. Ένα φως νύχτας ή ένας κεντρικός διακόπτης με dimer μπορεί να δημιουργήσει μια ευχάριστη αίσθηση (προσοχή στις σκιές στους τοίχους).

Να θυμόμαστε ότι τα μικρά βρέφη κάνουν γενικά ανήσυχο ύπνο. Αυτό σημαίνει ότι μετακινούνται, γελούν, πιπιλίζουν, ανοιγοκλείνουν τα μάτια τους, κάνουν περίεργους θορύβους και όλα αυτά ενώ κοιμούνται. Ωστόσο όταν κλαίνε έντονα για κάποια λεπτά, καλό είναι να ελέγξουμε μήπως κάτι συμβαίνει.

Πότε επικοινωνούμε με τον παιδίατρο για θέματα ύπνου;

Ο ύπνος των βρεφών, ως καθημερινή ρουτίνα, θα πρέπει να συζητείται σε κάθε προγραμματισμένη επίσκεψη του βρέφους. Πίσω από μία διαταραχή ύπνου μπορεί κάποιες φορές να υποκρύπτεται μία οργανική αιτία όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή μία τροφική αλλεργία. Επιπλέον, μετά το έτος εμφανίζονται σε μερικά βρέφη οι νυχτερινοί εφιάλτες ή οι νυχτερινοί τρόμοι που θέλουν άλλη αντιμετώπιση.

Αν εφαρμόζετε κάποια διαδικασία εκπαίδευσης ύπνου πάνω από δύο εβδομάδες χωρίς αποτέλεσμα, ζητήστε τη συμβουλή του παιδιάτρου σας. Ακόμη κι αν δε βρεθεί η τέλεια λύση, θα επικοινωνήσετε το πρόβλημά σας και θα σας καθησυχάσει εφόσον πρόκειται για μια «φυσιολογική» διαταραχή.

Αν η διαταραχή ύπνου εκδηλωθεί στα πλαίσια κάποιας ασθένειας, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο για να σας καθοδηγήσει ή να εκτιμήσει κλινικά το βρέφος.

Συμπερασματικά, οι διαταραχές ύπνου δεν είναι πάντα εύκολο να αντιμετωπισθούν και χρειάζονται υπομονή. Η γνώση ότι πρόκειται για μια αναπτυξιακή φάση που θα ξεπεραστεί, η τήρηση σταθερής ρουτίνας ύπνου παράλληλα με την κατάλληλη συμβουλευτική μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να «αντέξουν» τη δύσκολη πολλές φορές μετάβαση των βρεφών σε έναν συνεχή, πολύωρο νυχτερινό ύπνο.

Περιστατικά οξείας ηπατίτιδας άγνωστης αιτιολογίας στα παιδιά

Thu, 28 Apr 2022 09:55:30 GMT

Από την 1η Ιανουαρίου 2022 έχουν καταγραφεί στο Ηνωμένο Βασίλειο 114 περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας αδιευκρίνιστης αιτιολογίας, που εντοπίστηκαν σε παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών.

- Οι ασθενείς είναι κυρίως μεταξύ 3 και 5 ετών.

- Η κλινική εικόνα ξεκινά συνήθως με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας (εμέτους, διάρροιες, κοιλιακό άλγος) και η επιπλοκή είναι η ηπατίτιδα με την εμφάνιση ίκτερου.

- Στο Ηνωμένο Βασίλειο, 43 από τα παιδιά έχουν αναρρώσει και 38 συνεχίζουν να νοσηλεύονται.

- 10 παιδιά χρειάστηκαν μεταμόσχευση.

- Δεν έχουν καταγραφεί θάνατοι μεταξύ αυτών των περιπτώσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ως προς τα πιθανά αίτια.

• Η συσχέτιση της ηπατίτιδας με ενεργό ή προηγηθείσα λοίμωξη με κορονοϊό είναι υπό διερεύνηση.

• Από τα 53 παιδιά που έχουν ελεγχθεί για αδενοϊό, τα 40 βρέθηκαν θετικά.

• Η αρχική ανάλυση του τύπου του αδενοϊού δείχνει πως συνήθως απαντάται ο τύπος 41F.

• Τα επίπεδα DNA του αδενοϊού στα δείγματα αίματος στα παιδιά που υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση ήπατος ήταν περίπου 12 φορές υψηλότερα έναντι αυτών που δεν χρειάστηκαν μεταμόσχευση ήπατος.

• Δεν έχουν αναφερθεί στα παιδιά που νόσησαν εμφανή αίτια κοινής έκθεσης σε τοξίνες ή άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Ως προς τις πιθανές υποθέσεις.

1. Κάποιος ενισχυτικός παράγοντας που επηρεάζει τα άτομα μικρότερων ηλικιών καθιστά τις λοιμώξεις από αδενοϊό πιο σοβαρές από ότι συνήθως. Ο παράγοντας αυτός μπορεί να είναι το ανοσολογικό χάσμα λόγω έλλειψης προηγούμενης έκθεσης κατά τη διάρκεια της πανδημίας, προηγούμενη λοίμωξη κορωνοϊού ή ταυτόχρονη λοίμωξη με κορωνοϊό ή άλλο παθογόνο, έκθεση σε άλλους, άγνωστους προς το παρόν, περιβαλλοντικούς παράγοντες.

2. Μια νέα παραλλαγή αδενοϊού.

3. Ένα νέο παθογόνο που είτε δρα μόνο του είτε ως ταυτόχρονη λοίμωξη με άλλο παθογόνο.

4. Μια νέα παραλλαγή του κορωνοϊού (η λιγότερο πιθανή εκδοχή).

Από τη στιγμή που αναφέρονται κρούσματα σε 12 χώρες του κόσμου, είναι βέβαιο πως είναι θέμα χρόνου να εντοπιστεί και στη χώρα μας κρούσμα οξείας ηπατίτιδας σε παιδιά.

Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς

Κάθε γαστρεντερίτιδα δεν είναι ηπατίτιδα! Οι γονείς θα πρέπει να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια αν τα ούρα του παιδιού είναι πολύ σκούρα (σαν κονιάκ) ή τα κόπρανα αποχρωματισμένα (λευκά). Βέβαια όταν ένα παιδί είναι αφυδατωμένο, τα ούρα είναι πιο πυκνά και σκούρα, οπότε γενικά χρειάζεται ψυχραιμία. Το σύμπτωμα του ικτέρου (κίτρινη χροιά στον επιπεφυκότα του ματιού και στο δέρμα) δε γίνεται εύκολα αντιληπτό και όταν εγκατασταθεί μπορεί η νόσος να έχει προχωρήσει.

Η συγκεκριμένη ηπατίτιδα δεν οφείλεται στους ιούς που προλαμβάνονται από τα υπάρχοντα εμβόλια οπότε δε χρειάζεται πανικός για την άμεση διενέργεια εμβολίων για την ηπατίτιδα.

Είναι πολλά αυτά που δεν έχουν ξεκαθαριστεί και οι υγειονομικές αρχές είναι σε επαγρύπνηση. Μέχρι τότε, ψυχραιμία και επικοινωνία με τον παιδίατρο σε περίπτωση που τα συμπτώματα μιας γαστρεντερίτιδας είναι πιο ανησυχητικά από ότι συνήθως.

Πηγή: UK Health Security Agency

Investigation into acute hepatitis of unknown aetiology in children in England

Technical briefing 25 April 2022

Βρεφικοί κολικοί ή κολικοί 1ου τριμήνου

Thu, 10 Feb 2022 10:41:37 GMT

ΒΡΕΦΙΚΟΙ ΚΟΛΙΚΟΙ Η ΚΟΛΙΚΟΙ 1ΟΥ ΤΡΙΜΗΝΟΥ

Ο ι κολικοί 1ου τριμήνου αποτελούν την χωρίς εμφανή οργανική αιτία κλινική οντότητα που χαρακτηρίζεται από έντονο κλάμα ή ανησυχία τουνεογνού/βρέφους και διαρκεί περισσότερο από 3 ώρες την ημέρα,τουλάχιστον 3 ημέρες την εβδομάδα και για πάνω από 3 εβδομάδες. Παρά το γεγονός ότι οι βρεφικοί κολικοί αποτελούν μια πολύ συχνή κατάσταση καθώς αφορούν στο 40% περίπου των βρεφών, προκαλούν έντονο stress σε όλη την οικογένεια. Συνήθως ξεκινούν μεταξύ της 3ης και της 6ης εβδομάδας ζωής, εμφανίζουν μια κορύφωση μεταξύ της 4ης και 8ης εβδομάδας και υποχωρούν σταδιακά όταν το μωρό φτάσει στην ηλικία των 3-4 μηνών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κολικοί έχουν την τάση να εκδηλώνονται συχνότερα κατά τις απογευματινές ή πρώτες βραδινές ώρες (αν και αυτό είναι κάποιες φορές υποκειμενικό καθώς εκείνες τις ώρες υπάρχει και η κόπωση των γονέων). Εκτός από το έντονο κλάμα, σε μια κρίση κολικών συχνά τα νεογνά μαζεύουν τα πόδια τους προς την κοιλιά, κοκκινίζουν στο πρόσωπο και το σώμα και έχουν ταυτόχρονα αποβολή αερίων από τον πρωκτό. Τα βρέφη που εμφανίζουν κολικούς, παρά την ανησυχία, προσλαμβάνουν ικανοποιητικό βάρος, δεν εμφανίζουν σημεία υποκείμενης οργανικής νόσου και η λοιπή ψυχοκινητική και σωματική τους ανάπτυξη είναι απόλυτα φυσιολογική.

ΑΙΤΙΑ ΒΡΕΦΙΚΩΝ ΚΟΛΙΚΩΝ

Για τις αιτίες των κολικών έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες, στην πραγματικότητα όμως δε γνωρίζουμε την ακριβή αιτία της κλινικής αυτής οντότητας. Πιθανοί επιβαρυντικοί παράγοντες είναι η υπερσίτιση του βρέφους και η κατάποση μεγάλης ποσότητας αέρα κατά τη διάρκεια του γεύματος(λαίμαργα βρέφη), η ανωριμότητα του γαστρεντερικού συστήματος των νεογνών που οδηγεί σε αυξημένη κινητικότητα του εντέρου και επικράτηση των μη ωφέλιμων βακτηριδίων στην εντερική χλωρίδα καθώς και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Επίσης ενοχοποιούνται το κάπνισμα των γονέων, η κατανάλωση από τη θηλάζουσα συγκεκριμένων τροφών(αεριούχων λαχανικών, μυρωδικών και οσπρίων) και ροφημάτων (καφέ,σοκολάτας, αναψυκτικών). Σύμφωνα με κάποιους μελετητές, οι κολικοί μπορεί να σχετίζονται με δυσανεξία στις πρωτείνες του γάλακτος αγελάδας και σπανιότερα με δυσανεξία στη λακτόζη. Τέλος οι κολικοί παρατηρούνται συχνότερα σε νεογνά και βρέφη των οποίων οι μητέρες βιώνουν έντονο stress ή άλλες συναισθηματικές διαταραχές κατά τη διάρκεια της λοχείας (οπότε και η εκδήλωση των κολικών έχει υποκειμενικά χαρακτηριστικά).

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΒΡΕΦΙΚΩΝ ΚΟΛΙΚΩΝ

Ακριβώς επειδή δεν είναι απόλυτα γνωστή η αιτιολογία της νόσου, δεν υπάρχει μία αποτελεσματική θεραπεία που να εφαρμόζεται σε όλα τα βρέφη. Οι μητέρες που θηλάζουν αποκλειστικά και τα νεογέννητά τους εκδηλώνουν έντονους κολικούς, καλό θα ήταν να δοκιμάσουν την αποχή από τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τις τροφές που προκαλούν αέρια (πχ λάχανο, σκόρδο, κρεμμύδι, πράσο κλπ). Σε περιπτώσεις που υπάρχει έντονη υποψία τροφικών αλλεργιών συστήνεται να αποκλείονται και άλλες δυνητικά αλλεργιογόνες τροφές όπως είναι τα αβγά, οι ξηροί καρποί και το σιτάρι.
Όσον αφορά στα βρέφη που σιτίζονται με τροποποιημένο γάλα αγελάδας, κατόπιν συνεννόησης με τον παιδίατρο, θα μπορούσαν να ωφεληθούν από τα ειδικά γάλατα όπως αυτά με μειωμένη λακτόζη ή τα υποαλλεργικά γάλατα.
Κανένα φάρμακο δεν έχει τεκμηριωμένη δράση στην αντιμετώπιση των κολικών, ωστόσο σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να δοκιμασθεί η σιμεθικόνη. Τα βότανα ή τα αφεψήματα δεν έχουν κάποια επιβεβαιωμένη κλινική δράση και προσφέρουν μόνο ενυδάτωση. Το όφελος από τη χρήση προβιοτικών περιγράφεται σε κάποιες μελέτες και συνεπώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν στις πιο σοβαρές περιπτώσεις.
Γενικά αυτό που έχει μεγάλη σημασία είναι να καθησυχάζονται οι γονείς ότι το κλάμα του μωρού δεν υποδηλώνει κάτι παθολογικό και ότι η κατάσταση είναι παροδική και χωρίς καμία επίπτωση στη γενικότερη υγεία του βρέφους.

TIPS-ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Κάποιες καθημερινές πρακτικές που μπορεί να ανακουφίσουν τα βρέφη από τις κρίσεις κολικών είναι οι εξής:

1. Βεβαιωθείτε ότι το βρέφος δεν πεινάει, δεν θέλει αλλαγή πάνας και δεν κρυώνει ή ζεσταίνεται.
2.Χαϊδέψτε το βρέφος στην κοιλιά, κάνοντας ήπιο μασάζ δεξιόστροφα ή τοποθετήστε μια χλιαρή πετσέτα στην κοιλιά του για ανακούφιση.
3. Ξαπλώστε το μωρό σας μπρούμυτα πάνω στα πόδια σας και τρίψτε την πλάτη του.
4. Κρατήστε το βρέφος στην αγκαλιά σας ή σε μάρσιππο ή κουνήστε το ήπια στο καρότσι.
5. Τοποθετήστε το βρέφος κοντά σε συνεχείς και μονότονους θορύβους (λευκοί ήχοι) που προκαλούνται από τη λειτουργία οικιακών συσκευών, όπως του σεσουάρ, του απορροφητήρα ή της ηλεκτρικής σκούπας (υπάρχουν και ανάλογες εφαρμογές στο κινητό).
6. Εφόσον το βρέφος είναι μεγαλύτερο των 3 εβδομάδων, δώστε του μια θηλή (πιπίλα), η οποία μπορεί να το ηρεμήσει.
7. Αν το βρέφος σιτίζεται με formula, χρησιμοποιήστε τα μπουκάλια με τις ειδικές θηλές για την αποφυγή της κατάποσης αέρα και βάλτε το να ρευτεί μετά από κάθε γεύμα.
8. Τυλίξτε το με μια κουβέρτα, χωρίς να πιέζεται , φασκιώστε το με άλλα λόγια, για να το κάνετε να νιώσει ασφάλεια.
9. Βάλτε μια ήρεμη παιδική μελωδία ή νανουρίστε το.
10. Κάντε το μια βόλτα με το καρότσι ή το αμάξι. Οι κραδασμοί βοηθούν τα βρέφη να ηρεμήσουν.
11. Ζητήστε βοήθεια από κάποιο οικείο πρόσωπο για να απασχολήσει το βρέφος για λίγη ώρα, ώστε να ανακτήσετε την ψυχραιμία σας και να ανταποκριθείτε καλύτερα στις ανάγκες του. Η αναστάτωσή σας επηρεάζει αρνητικά την αίσθηση ασφάλειας του μωρούς σας.
12. Μην απογοητεύεστε! Αν ανησυχείτε ότι συμβαίνει κάτι άλλο, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο για να σας ηρεμήσει. Το έντονο κλάμα το 1ο τρίμηνο σχεδόν ποτέ δεν είναι παθολογικό αν δεν υπάρχει άλλη συμπτωματολογία. Και πάρτε το βρέφος στην αγκαλιά σας, δεν κακομαθαίνει σε αυτήν την ηλικία!

Οξεία μέση ωτίτιδα στα παιδιά

Tue, 01 Feb 2022 10:31:06 GMT

ΟΞΕΙΑ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΔΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Τι είναι η οξεία μέση ωτίτιδα;
Οξεία μέση ωτίτιδα ονομάζουμε την οξεία φλεγμονή του μέσου ωτός που έχει ως συνέπεια τη συλλογή υγρού ή πυώδους εκκρίματος στο τμήμα του αυτιού που βρίσκεται πίσω από την τυμπανική μεμβράνη. Μέχρι την ηλικία των 3 ετών, πάνω από το 70%-80% των παιδιών θα εμφανίσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο ωτίτιδας.Τα μισά από αυτά τα παιδιά θα έχουν πάνω από 3 επεισόδια, ιδιαίτερα τη χειμερινή περίοδο. Αποτελεί τη συχνότερη αιτία επίσκεψης στον παιδίατρο και τη συχνότερη αιτία χορήγησης αντιβιοτικής αγωγής στα παιδιά.

Ποιοι είναι οι προδιαθεσικοί παράγοντες για την εμφάνιση οξείας ωτίτιδας στα παιδιά;
1.Το φύλο (υπερτερούν τα αγόρια)
2.Η ανατομία και ο αποικισμός του ρινοφάρυγγα (με μικρόβια όπως Streptococcus Pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis)
3.Η οριζόντια θέση και το μικρότερο μήκος της ευσταχιανής σάλπιγγας στα παιδιά σε σχέση με τους ενήλικες, καθώς δυσχεραίνεται η απομάκρυνση των εκκρίσεων του ρινοφάρυγγα.
4.Η χρήση του μπιμπερό, της πιπίλας ή το πιπίλισμα του αντίχειρα γιατί δημιουργείται αρνητική πίεση εντός της στοματικής κοιλότητας με αποτέλεσμα την παθολογική διάνοιξη της ευσταχιανής σάλπιγγας.
5.Οι βρεφονηπιακοί/παιδικοί σταθμοί, ιδιαίτερα όταν τα νήπια ξεκινούν σε μικρή ηλικία. Ο συχγρωτισμός και το ανίσχυρο ανοσοποιητικό οδηγούν σε υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, ιδιαίτερα του ανώτερου αναπνευστικού, που συχνά οδηγούν σε ωτίτιδες.
6. Το παθητικό κάπνισμα των γονέων.
7.Η παρουσία υπερτροφικών αδενεοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια). Η φλεγμονή και η υπερτροφία τους προκαλούν ωτίτιδα, ρινίτιδα, ιγμορίτιδα όπως και ροχαλητό και υπνική άπνοια που μπορεί να επηρεάσουν την ανάπτυξη του παιδιού.
8.Η κληρονομικότητα.
9. Ορισμένες συγγενείς ανωμαλίες(υπερωιοσχιστία, σύνδρομο Down, κυστική ίνωση, ανοσοανεπάρκεια).
10.Η προωρότητα.
11.Το χαμηλό κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο(μπορεί να επηρεάσει τις συνθήκεςυγιεινής και φροντίδα).

Τι προκαλεί την οξεία μέση ωτίτιδα;
Η οξεία ωτίτιδα είναι στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ιογενής (σχεδόν στο 90%) και αποτελεί επιπλοκή κοινών λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού. Στο υπόλοιπο 5-10% των περιπτώσεων η ωτίτιδα είναι μικροβιακής αιτιολογίας. Το συχνότερο ιογενές αίτιο οξείας μέσης πυώδους ωτίτιδας είναι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), ενώ συχνότερα αίτια μικροβιακής λοίμωξης αποτελούν ο
πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae), ο αιμόφιλος της ινφλουένζας (Haemophilus influenzae) και η καταρροϊκή μοραξέλλα
(Moraxella catarrhalis).

Τι σημαίνει εκκριτική ωτίτιδα (ή μέση ωτίτιδα με υγρό);
Εκκριτική ωτίτιδα ονομάζεται η συλλογή υγρού στο μέσο αυτί που προκαλεί έκπτωση ακοής χωρίς άλλα συμπτώματα (π.χ πυρετό,
ωταλγία).Συχνά η διάγνωση γίνεται όταν το παιδί εμφανίζει συμπτώματα βαρηκοϊας (κάνει συχνές ερωτήσεις, δυσκολεύεται να καταλάβει τι του λέμε ιδίως όταν στον χώρο υπάρχει θόρυβος ή δεν αντιδρά σε ήχους χαμηλής/μέτριας έντασης). Σε κάποιες περιπτώσεις η εκκριτική ωτίτιδα διαγιγνώσκεται όταν ένα νήπιο διερευνάται για καθυστέρηση ανάπτυξης λόγου.

Ποια είναι τα συμπτώματα της οξείας μέσης ωτίτιδας;

Τα συμπτώματα της οξείας μέσης ωτίτιδας είναι διαφορετικά ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Πιο συγκεκριμένα:
Τα μεγαλύτερα παιδιά συνήθως εκδηλώνουν:

Πόνοστο αυτί.
Αίσθημαότι ότι το αυτί είναι γεμάτο με υγρό.
Έκπτωσηή απώλεια ακοής.
Δεκατικήπυρετική κίνηση ή πυρετό (όχι σε όλεςτις περιπτώσεις)

Τα μικρότερα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν:
Ανησυχία-ευερεθιστότητα
Δυσχέρεια στη σίτιση.
Διαταραχές στον ύπνο.
Πυρετό
Απώλεια ή έκπτωση ακοής

Σε κάποιες περιπτώσεις η πίεση από το υγρό ή το πυώδες έκκριμα μπορεί να προκαλέσει ρήξη της τυμπανικής μεμβράνης και από
το αυτί να τρέχει πύο ή/και αίμα. Η οπή που δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο κλείνει τις περισσότερες φορές όταν το παιδί πάρει την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή.

Ποια είναι η θεραπεία της οξείας μέσης ωτίτιδας;

Όπως προαναφέρθηκε, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η οξεία μέση ωτίτιδα οφείλεται σε ιούς γι’ αυτό και δεν απαιτείται η χορήγηση
αντιβιοτικής αγωγής, τουλάχιστον πριν από την κλινική εκτίμηση του αυτιού με ωτοσκόπηση. Κατά τη συντηρητική αντιμετώπιση, χορηγούνται παυσίπονα και ρινικά αποσυμφόρητικά και παράλληλα συστήνονται πλύσεις με φυσιολογικό ορό στη μύτη.

Πότε δίνουμε αντιβίωση;
Σε βρέφη <6 μηνών
Σε νήπια 6 μηνών – 23 μηνών, όταν η συμπτωματολογία είναι έντονη (πόνος, πυρετός) και παρακολουθούν βρεφονηπιακό σταθμό.
Σε παιδιά >24 μηνών, που μετά από παρακολούθηση 48 ωρών και συντηρητική αγωγή, επιμένει η ωταλγία ή/και ο υψηλός πυρετός.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, συστήνεται θεραπεία με αντιβίωση ευρέος φάσματος (αμοξυκιλλίνη, αμοξυκιλλίνη/κλαβουλανικό οξύ, σε
αλλεργίες μακρολίδες ή κεφαλοσπορίνες) που συνήθως χορηγείται για 10 μέρες. Σε παιδιά άνω των 5 ετών και σε ήπια λοίμωξη,
η θεραπεία μπορεί να διαρκέσει 7 ημέρες. Σε σπάνιες περιπτώσεις, εάν το μέσο αυτί έχει πάρα πολύ πύον, μπορεί
να χρειαστεί παροχέτευση με τυμπανοκέντηση (γίνεται απο ΩΡΛ).

Πολλοί γονείς ανησυχούν για την ακοή του παιδιού τους μετά από μία ωτίτιδα.Υγρό στο αυτί του παιδιού μπορεί να παραμείνει μέχρι και 1-2 μήνες μετά τη θεραπεία της οξείας μέσης ωτίτιδας. Κατά το διάστημα αυτό, ενδέχεται η ακοή του παιδιού να είναι μειωμένη.

Στην επιμένουσα εκκριτική ωτίτιδα συνιστάται ρινική αποσυμφόρηση και παρακολούθηση συνήθως για ένα τρίμηνο με αρκετές πιθανότητες, ιδίως τους καλοκαιρινούς μήνες, να έχουμε αποκατάσταση. Διαφορετικά συνιστάται χειρουργική αντιμετώπιση με μυριγγοτομή, αφαίρεση του υγρού από το μέσο αυτί που μπορεί να συνοδεύεται από τοποθέτηση σωληνίσκου αερισμού, αδενοειδεκτομή ή και αμυγδαλεκτομή, όπου υπάρχουν ενδείξεις.

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Πονάει το αυτί του παιδιού μου. Πότε επισκέπτομαι τον παιδίατρο;

- Αν το παιδί παρουσιάσει επιδείνωση μετά το πρώτο 24ωρο ή δεν παρουσιάσει βελτίωση μετά τις δύο πρώτες ημέρες.
-Ανείναι κάτω των 2 ετών
-Ανυπάρχει εκροή υγρού (ορώδους ή πύου)από το αυτί
-Αντο παιδί παρουσιάζει υψηλό πυρετό,έντονο πονοκέφαλο ή ζάλη σε συνδυασμόμε τον πόνο στο αυτί.

Είναι η ωτίτιδα μεταδοτική;
Η οξεία μέση ωτίτιδα δεν μεταδίδεται σε άλλα παιδιά ή ενήλικες. Ωστόσο αν είναι ιογενούς αιτιολογίας, μπορεί να μεταδοθεί
ο ιός που την προκάλεσε.

Πρέπει να σταματήσω το παιδί μου που εμφανίζει ωτίτιδες από το βρεφονηπιακό σταθμό;
Η εκδήλωση οξείας μέσης ωτίτιδας, ακόμη και υποτροπιάζουσας δεν αποτελεί αιτία διακοπής της παρουσίας σε βρεφονηπιακό σταθμό. Αυτό που συστήνεται είναι να ληφθούν τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα για την αποφυγή εκδήλωσης νέων επεισοδίων.

Πώς μπορώ να προφυλάξω το παιδί μου από την οξεία μέση ωτίτιδα;
1.Ο μητρικός θηλασμός προφυλάσσει, μέσω των αντισωμάτων της μητέρας, από την εκδήλωση επεισοδίων οξείας μέσης ωτίτιδας κατά τη νεογνική, τη βρεφική αλλά και την παιδική ηλικία.
2.Η σωστή στάση θηλασμού αποτρέπει την οξεία μέση ωτίτιδα καθώς δεν επιτρέπει τη μετακίνηση των ρινικών εκκρίσεων προς το μέσο αυτί. Επίσης, για τους ίδιους λόγους, επιβάλλεται η διακοπή της σίτισης των βρεφών με μπιμπερό μετά τη συμπλήρωση του έτους.
3. Τα βρέφη και τα παιδιά των γονέων που είναι καπνιστές εμφανίζουν, σύμφωνα με μελέτες, μεγαλύτερη επίπτωση οξείας μέσης ωτίτιδας. Συνεπώς, προτείνεται η αποφυγή του παθητικού καπνίσματος.
4. Καλές συνθήκες υγιεινής, συχνό πλύσιμοτων χεριών, διενέργεια των εμβολιασμώνκαι διατήρηση καθαρών ρινικών κοιλοτήτωνμε συστηματικές ρινοπλύσεις βοηθούνστην αποφυγή των κοινών αναπνευστικώνλοιμώξεων που έχουν ως επιπλοκή τηνοξεία μέση ωτίτιδα.

Θα έχει ένα παιδί με υποτροπιάζουσεςωτίτιδες προβλήματα ακοής;
Εφόσονσε κάθε επεισόδιο ωτίτιδας ακολουθηθείη κατάλληλη αγωγή, η έκπτωση ακοής πουσχετίζεται με τη συλλογή υγρού πίσωαπό την τυμπανική μεμβράνη είναιπαροδική, μετά τα 6 έτη τα επεισόδιαείναι σπανιότερα και μακροχρόνια ταπαιδιά αυτά δεν εμφανίζουν προβλήματαακοής. Σε περιπτώσεις μη θεραπευθείσαςεκκριτικής ωτίτιδας μπορεί να έχουμεμόνιμηβαρηκοΐα, καθυστέρηση στην ανάπτυξητης ομιλίας, κακή απόδοση στο σχολείοή χρόνια μέση ωτίτιδα (διάτρηση,συμφύσεις, χολοστεάτωμα κλπ).

Πότε θα πρέπει ένα παιδί με ωτίτιδα ναεπισκεφθεί ΩΡΛ;

α.Σε περίπτωση που υπάρχει μεγάλη συλλογήπυώδους εκκρίματος οπότε θα χρειαστείτυμπανοκέντηση για αποσυμφόρηση.

β.Σε περιπτώσεις υποτροπιάζουσας οξείαςωτίτιδας (> 3 περιπτώσεις σε λιγότεροαπό 1 χρόνο) για να συνεκτιμηθούν οιπροδιαθεσικοί παράγοντες (αμυγδαλές,αδενοειδείς εκβλαστήσεις)

γ.Σε επιμένουσα εκκριτική ωτίτιδα γιατην εκτίμηση της βαρηκοϊας και τηςαναγκαιότητας χειρουργικής αντιμετώπισης.

Υπάρχει περίπτωση ένα παιδί με οξεία ωτίτιδα να χρειαστεί νοσηλεία;
1.Νεογνά και βρέφη με οξεία μέση ωτίτιδαμικροβιακής αιτιολογίας χρειάζονταιενδοφλέβια χορήγηση αντιβίωσης καισυνεπώς νοσηλεία.
2. Όταν η οξεία μέση ωτίτιδα εμφανίσει επιπλοκές (κυρίως μαστοειδίτιδα και σπάνια ενδοκράνιες επιπλοκές) χρειάζεται απικονιστικός έλεγχος και ενδοφλέβια αγωγή.

Αντιμετώπιση της λειτουργικής δυσκοιλιότητας

Sat, 22 Jan 2022 10:19:04 GMT

Αντιμετώπιση της λειτουργικής δυσκοιλιότητας

Με τον όρο λειτουργική δυσκοιλιότητα στην παιδική ηλικία αναφερόμαστε στην οικειοθελή κατακράτηση των κοπράνων μετά από τον αποκλεισμό υποκείμενου οργανικού νοσήματος. Η λειτουργική δυσκοιλιότητα αφορά στο 95% περίπου των περιστατικών δυσκοιλιότητας στα παιδιά. Αποτελεί περίπου το 3% των επισκέψεων στον παιδίατρο και το 25% των επισκέψεων στον παιδογαστρεντερολόγο με μια αναλογία μεταξύ αγοριών και κοριτσιών 6:1 (για ηλικίες άνω των 4 ετών). Η αντιμετώπιση της λειτουργικής δυσκοιλιότητας αποτελεί ένα δυσεπίλυτο και μακροχρόνιο πρόβλημα καθώς προϋποθέτει να σπάσει ο φαύλος κύκλος που εγκαθίσταται από το φόβο του παιδιού να πάει στην τουαλέτα μετά από την τραυματική εμπειρία μιας ή περισσότερων επώδυνων κενώσεων.

Η πλειονότητα των παιδιών εγκαθιστούν λειτουργική δυσκοιλιότητα κατά το χρονικό διάστημα που εκπαιδεύονται στην τουαλέτα. Τα νήπια θα πρέπει να ξεκινούν τη διαδικασία της εκπαίδευσης όταν εκδηλώνουν τα πρώτα σημάδια ετοιμότητας. Ούτε νωρίτερα αλλά ούτε και πολύ αργότερα. Συνεπώς δεν εκπαιδεύουμε τα παιδιά όταν το προγραμματίσουμε ή όπως συνηθίζεται κατά την άνοιξη ή το καλοκαίρι αλλά όταν εκδηλώνουν αρκετά από τα ακόλουθα: 1. ¨όταν τα νήπια είναι σε θέση να μας πουν ή να μας δείξουν ότι θέλουν να πάνε στην τουαλέτα 2. Όταν λίγο πριν την κένωση, απομονώνονται 3. Όταν παίρνουν χαρακτηριστική στάση 4. Όταν ακόμη δεν αντιστέκονται έντονα στην αλλαγή της πάνας. Κατά την εκπαίδευση, δε βγάζουμε απότομα και απροειδοποίητα την πάνα αλλά τοποθετούμε καθημερινά το παιδί στο γιογιό ή τη λεκάνη (στο ειδικό καρεκλάκι) 2 φορές τη μέρα για κάποια λεπτά, ιδανικά μετά από γεύμα ή όταν γνωρίζουμε ότι θα έχει κένωση. Ποτέ δεν διακόπτουμε το παιδί που έχει ξεκινήσει τη διαδικασία της αφόδευσης. Ακόμη και αν δεν επιτευχθεί κένωση ή ούρηση, δεν είμαστε επικριτικοί αλλά αντίθετα επιβραβεύουμε την προσπάθεια λεκτικά αλλά και ανταποδοτικά (π.χ. κολλάμε αυτοκόλλητα σε έναν πίνακα). Μεγάλη σημασία έχει κατά την εκπαίδευση και η εκμάθηση της σωστής στάσης στη λεκάνη της τουαλέτας καθώς το παιδί θα πρέπει να έχει τα γόνατα πιο ψηλά από τα ισχία. Αυτό επιτυγχάνεται από μόνο του στο γιογιό ή βάζοντας ένα σκαλοπάτι κάτω από τα πόδια του παιδιού, όταν κάθεται στη λεκάνη της τουαλέτας. Όταν η δυσκοιλιότητα εγκατασταθεί, η αντιμετώπιση θα πρέπει να είναι πολυεπίπεδη και περιλαμβάνει τα εξής:

Πολλά υγρά κατά τη διάρκεια της μέρας. Με τον όρο υγρά αναφερόμαστε κατά κύριο λόγο στο νερό. Νερό βρύσης ή ιδανικά χλιαρό πριν ή ανάμεσα στα γεύματα.
Στα μεγαλύτερα παιδιά, προτείνεται να ξεκινούν τη μέρα τους με ένα ποτήρι χλιαρό νερό πριν από το πρωινό τους.
Λαχανικά και φρούτα. Τα λαχανικά περιέχουν φυτικές ίνες, που δεν πέπτονται και απορροφούν νερό με αποτέλεσμα να οδηγούν στο σχηματισμό πιο μαλακών κοπράνων που διοχετεύονται εύκολα προς το παχύ έντερο και διευκολύνουν την κένωση. Άφθονες φυτικές ίνες περιέχουν και τα φρούτα με κύρια το ακτινίδιο, το σύκο, το δαμάσκηνο και το βερίκοκο, τα οποία χορηγούμε ωμά ή αποξηραμένα. Εξαίρεση ίσως αποτελούν οι μπανάνες και τα βρασμένα ή ψητά μήλα, που ενοχοποιούνται για δυσκοιλιότητα.
Προϊόντα ολικής άλεσης (μη επεξεργασμένοι υδατάνθρακες). Τα προϊόντα ολικής άλεσης (ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι) περιέχουν περισσότερες φυτικές ίνες και βοηθούν στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας στα παιδιά. Στα προϊόντα αυτά συγκαταλέγονται η βρώμη, το κεχρί, η κινόα, το φαγόπυρο, το μαύρο ρύζι, τα ζυμαρικά ολικής κ.α. και έχουν το πλεονέκτημα ότι αυξάνουν παράλληλα το αίσθημα του κορεσμού, συμβάλλοντας και στην πρόληψη της παχυσαρκίας.
Σωστές διατροφικές συνήθειες γενικά. Η κατανάλωση μελιού (μετά το έτος), η χρήση ωμού ελαιόλαδου, το γιαούρτι (όχι τα επιδόρπια) σε συνδυασμό με τα παραπάνω μπορεί να βοηθήσουν αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Η συστηματική κατανάλωση ενός πρωινού τύπου porridge (με βρώμη, μέλι, κομματάκια φρούτων, σταφίδες, λιναρόσπορο) ή μιας σαλάτας με ένα κ.γ ωμό ελαιόλαδο μπορεί να είναι ένα πρώτο βήμα στην αντιμετώπιση της λειτουργικής δυσκοιλιότητας.
Προβιοτικά. Υπάρχουν μελέτες που υποστηρίζουν ότι η χορήγηση προβιοτικών που περιλαμβάνουν συγκεκριμένα γένη σε μεγάλες συγκεντρώσεις (κυρίως τα Lactobacillus και Bifidobacterium) βοηθούν στη λειτουργική δυσκοιλιότητα καθώς μεταβάλλουν την υφή των κοπράνων και επηρεάζουν την κινητικότητα του εντέρου. Ιδιαίτερα σε παιδιά με μη ισορροπημένη διατροφή, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ένα διάστημα έως και 6 μηνών με σχετικά αποτελέσματα.
Φαρμακευτική αγωγή. Αυτή επιβάλλεται σε περιπτώσεις που οι διαιτητικές παρεμβάσεις δεν αποδίδουν και η δυσκοιλιότητα διαταράσσει την καθημερινή ζωή του παιδιού και της οικογένειας.

Β ήμα 1

^ο : Απομάκρυνση της κοπρανώδους μάζας από το ορθό.

-Σιρόπι σέννας (10 mg/10 ml) H σέννα αποτελεί ασφαλές φάρμακο όταν χορηγείται για βραχύ χρονικό διάστημα (< 3 ημερών) ενώ σε μακροχρόνια χορήγηση έχει εθιστική δράση.

-Πολυαιθυλενογλυκόλη, PEG 3350

̽̽Οι υποκλυσμοί αποτελούν μια ιδιαίτερα επώδυνη και τραυματική διαδικασία και καλό θα είναι να αποφεύγονται σε παιδιά που αντιμετωπίζουν ήδη ψυχολογική επιβάρυνση εξαιτίας της δυσκοιλιότητας.

Βήμα 2 ^ο : Θεραπεία συντήρησης.

Στόχος είναι η επίτευξη πολύ μαλακών κοπράνων ώστε να διακοπεί ο φαύλος κύκλος της αναστολής. Επιτυχία σημαίνει τουλάχιστον 4 μαλακές κενώσεις/εβδομάδα και εξαφάνιση της εγκόπρισης (που σημαίνει ότι δεν υπάρχει πλέον κοπρόσταση). Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά οσμωτικώς δρώντα μαλακτικά των κοπράνων, με κύριο εκπρόσωπο την πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG 3350, PEG 4000) αλλά και τη λακτουλόζη, τη λακτιτόλη, το γάλα μαγνησίας και το παραφινέλαιο.

Τα διεγερτικά φάρμακα του εντέρου (σέννα, βισακοδύλη, πικοθεϊικό νάτριο κ.α) δε χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια για την αντιμετώπιση της χρόνιας δυσκοιλιότητας.
Η επιλογή του φαρμάκου και της δοσολογίας του εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού καθώς και από τη βαρύτητα της δυσκοιλιότητας. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός φαρμάκων με διαφορετική δράση.
Συχνά οι γονείς, με την επίτευξη του θεραπευτικού αποτελέσματος, προβαίνουν σε διακοπή του φαρμάκου, χωρίς τη συμβουλή του παιδιάτρου τους, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος υποτροπής της δυσκοιλιότητας. Τα υπακτικά φάρμακα χρειάζεται να χορηγηθούν στις περισσότερες περιπτώσεις για διάστημα που κυμαίνεται από 2 έως 6 μήνες, ενώ σε πιο βαριές περιπτώσεις η αγωγή μπορεί να διαρκέσει περισσότερο. Κατά διαστήματα, δοκιμάζεται η σταδιακή μείωση της χορηγούμενης δόσης, εφόσον η μείωση αυτή δεν επηρεάζει αρνητικά το θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Κλείνοντας, θα πρέπει να γίνει αναφορά στη μεγάλη σημασία που έχει τόσο κατά την εγκατάσταση όσο και για τη θεραπεία της λειτουργικής δυσκοιλιότητας, ο ψυχολογικός παράγοντας. Τα παιδιά θα πρέπει να εκπαιδεύονται στην τουαλέτα με ένα θετικό και ενισχυτικό τρόπο ώστε η όλη διαδικασία να βιώνεται ως μια ασφαλής και ομαλή μετάβαση σε ένα νέο αναπτυξιακό στάδιο. Τα παιδιά που εμφανίζουν σοβαρή δυσκοιλιότητα αισθάνονται ενοχές, νιώθουν εγκλωβισμένα στο πρόβλημά τους και θέλουν την υποστήριξη και όχι την επικριτική διάθεση των γονέων τους. Οι γονείς από την μεριά τους θα πρέπει να συμβουλεύονται τη γνώμη των παιδιάτρων και να υποστηρίζουν τα παιδιά χωρίς δραματοποίηση και υπερβολές. Η χρόνια, λειτουργική δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα πρόβλημα με επιπτώσεις στο παιδί και την οικογένεια και οι γονείς θα πρέπει να διαβεβαιώνονται ότι με την κατάλληλη καθοδήγηση των ειδικών (εκπαίδευση, διαιτητικές παρεμβάσεις, φαρμακευτική αγωγή) η θεραπεία θα είναι, αργά ή γρήγορα, αποτελεσματική.

Βάδιση στις μύτες των ποδιών- Ιδιοπαθείς δακτυλοβάμονες

Tue, 21 Dec 2021 10:11:54 GMT

Βάδιση στις μύτες των ποδιών- Iδιοπαθείς δακτυλοβάμονες (tip-toeing).

Αίτια της διαταραχής

Κατά μέσο όρο, τα βρέφη κατακτούν τη δεξιότητα της βάδισης γύρω στον πρώτο χρόνο της ζωής (συνήθως από τον 10 ^ο έως και τον 16 ^ο μήνα). Ωστόσο η διαδικασία της βάδισης δεν τελειοποιείται εξαρχής και τα μικρά νήπια περιστασιακά περπατούν στις μύτες των ποδιών τους μέχρι και τις αρχές του 2 ^ου έτους της ζωής. Στη συνέχεια, τα περισσότερα παιδιά εγκαταλείπουν τον συγκεκριμένο τρόπο βάδισης, καθώς δε συμφέρει ενεργειακά στον οργανισμό. Ένα ποσοστό όμως του φυσιολογικού πληθυσμού (που κυμαίνεται από 7-24%) θα συνεχίσει να περπατά στις μύτες των ποδιών και μετά τη συμπλήρωση των 2 πρώτων χρόνων της ζωής.

Αν δεν συνυπάρχουν σοβαρές νευρολογικές διαταραχές όπως η ήπια εγκεφαλική παράλυση ή ο αυτισμός, η βάδιση στις μύτες των ποδιών χαρακτηρίζεται ιδιοπαθής καθώς είναι άγνωστης αιτιολογίας. Να σημειωθεί δε ότι η δακτυλοβασία ως μόνο εύρημα δεν αποτελεί ένδειξη διαταραχής του αυτιστικού φάσματος. Τα τελευταία χρόνια έχει καταγραφεί ωστόσο σε μελέτες μια θετική συσχέτιση της ιδιοπαθούς βάδισης στις μύτες των ποδιών με καθυστέρηση στον λόγο και άτυπες μαθησιακές διαταραχές.

Συνεπώς αν ένα παιδί δεν έχει ιστορικό προωρότητας ή υποκείμενων νευρολογικών διαταραχών, έχει "κατακτήσει" στον κατάλληλο χρόνο τα υπόλοιπα κινητικά αναπτυξιακά ορόσημα και βαδίζει στις μύτες από την έναρξη της βάδισης, τότε πιθανότατα εμφανίζει την ιδιοπαθή μορφή της διαταραχής.

Εξέλιξη της διαταραχής και αποτελέσματα της μακροχρόνιας βάδισης στις μύτες.

Αν η βάδιση στις μύτες των ποδιών εγκατασταθεί ως τρόπος βάδισης, τότε το κέντρο βάρους του παιδιού μετατοπίζεται, με αποτέλεσμα το νήπιο να χάνει εύκολα την ισορροπία του και να παρουσιάζει συχνές ή αναίτιες πτώσεις.

Έτσι εμφανίζονται σταδιακά δυσκολίες στην αδρή κινητική του ανάπτυξη και στην κατάκτηση δεξιοτήτων όπως η στήριξη στο ένα πόδι, το λάκτισμα μπάλας, το ανεβοκατέβασμα σκάλας.

Όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, τα παιδιά βαδίζουν στις μύτες των ποδιών τους, τόσο περισσότερο συσπώνται οι μυς των κάτω άκρων και ιδιαίτερα ο γαστροκνήμιος μυς. Για το λόγο αυτό είναι σημαντικό να τεθεί η διάγνωση νωρίς, έτσι ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Υπάρχουν δύο πιθανές περιπτώσεις στην εξέλιξη της ιδιοπαθούς βάδισης στις μύτες των ποδιών . Στις ήπιες περιπτώσεις, το παιδί βαδίζει περιστασιακά στις μύτες των ποδιών μέχρι την προεφηβεία ή και την εφηβεία, χωρίς περαιτέρω επιβάρυνση της κινητικής του ανάπτυξης. Η βάδιση τους χαρακτηρίζεται συχνά «χαριτωμένη». Τα παιδιά αυτά εμφανίζουν χαρακτηριστική έξω στροφή ισχίων και επιτυγχάνουν ευχερή διόρθωση σε εντολή για σωστή βάδιση. Στις βαρύτερες περιπτώσεις ωστόσο, εγκαθίσταται σταδιακή μόνιμη ιπποποδία, ελάττωση της κινητικότητας της ποδοκνημικής άρθρωσης και ρίκνωση του αχίλλειου τένοντα. Η μακροχρόνια βάδιση στις μύτες των ποδιών ευνοεί τη δημιουργία βλαισοπλατυποδίας, βλαισού μεγάλου δακτύλου ή στροφή της κνήμης προς τα έξω.

Να σημειωθεί ότι η βάδιση κατά την οποία οι φτέρνες παραμένουν ανυψωμένες από το έδαφος αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας στο σώμα κατά 53% έως και 83% σε σχέση με τη φυσιολογική βάδιση, όπου προηγείται η πρόσκρουση της φτέρνας στον βηματισμό. Έτσι, εξηγείται το γεγονός ότι τα παιδιά αυτά κουράζονται εύκολα κατά το περπάτημα ή στις αθλητικές τους δραστηριότητες. Συχνά τα παιδιά αυτά εκδηλώνουν επίσης πόνο σε διάφορες αρθρώσεις, όπως στα γόνατα, στις ποδοκνημικές ή ακόμη και στην πλάτη.

Θεραπευτική αντιμετώπιση

Η διαδικασία θεραπείας στους ιδιοπαθείς δακτυλοβάμονες είναι κυρίως συντηρητική και περιλαμβάνει:

i) Υπενθύμιση για σωστή βάδιση.
ii) Φυσικοθεραπεία με εφαρμογή συγκεκριμένων τεχνικών έτσι ώστε το παιδί να εμπεδώσει το φυσιολογικό τρόπο βάδισης και να βελτιωθεί λειτουργικά. Σημαντικό ρόλο παίζει η εκτέλεση βασικών ασκήσεων στο σπίτι με τη βοήθεια των γονέων, με σχεδιασμό στρατηγικής βάδισης (με τη βοήθεια φυσικοθεραπευτή).
iii) Ναρθηκοποίηση. Έχει υψηλά ποσοστά επιτυχίας, όμως απαιτείται συνεργασία του ασθενούς.
iv) Εγχύσεις botox. Πολύ σημαντική είναι η συμβολή της βοτουλινικής τοξίνης (botox) στη θεραπεία των δακτυλοβαμώνων. Διενεργείται με υπερηχογραφική καθοδήγηση.

Σε σπάνιες περιπτώσεις θα χρειαστεί χειρουργική αποκατάσταση με επιμήκυνση του συμπλέγματος του γαστροκνημίου-υποκνημιδίου μυός και ναρθηκοποίηση.

Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι στη μεγάλη πλειοψηφία τους τα περιστατικά αντιμετωπίζονται συντηρητικά. Το κλειδί της επιτυχίας είναι η σωστή συνεργασία ιατρού-φυσικοθεραπευτή-ασθενούς-γονέων.

Εμβόλιο Covid-19 σε παιδιά 5-11 ετών

Thu, 02 Dec 2021 13:33:59 GMT

ΕΜΒΟΛΙΟ COVID-19 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 5-11 ΕΤΩΝ
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα

1 . Μπορεί το παιδί μου (5 -11 ετών) να κάνει το εμβόλιο έναντι της COVID-19;

Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Η.Π.Α. (όπου έχουν γίνει οι πρώτες μελέτες σε 4.600 παιδιά 5-11 ετών) συνιστούν πλέον το εμβόλιο COVID-19 για παιδιά αυτών των ηλικιών. Δεδομένων των επιδημιολογικών συνθηκών που επικρατούν στην Ευρώπη και τη χώρα μας, ενθαρρύνονται όλες τις οικογένειες να εμβολιάσουν τα παιδιά τους με το εμβόλιο έναντι της COVID-19. Επί του παρόντος, το εμβόλιο της Pfizer είναι το μόνο εγκεκριμένο εμβόλιο COVID-19 για παιδιά.

2. Είναι οι παρενέργειες του εμβολίου COVID-19 οι ίδιες και στα παιδιά;

Σε γενικές γραμμές, ναι. Το παιδί σας μπορεί να εμφανίσει πόνο στο σημείο της ένεσης (που γίνεται στο αντιβράχιο) και επίσης κόπωση και κακοδιαθεσία. Ο πονοκέφαλος, οι πόνοι στους μύες ή τις αρθρώσεις, ο πυρετός και το ρίγος είναι επίσης πιθανά. Αυτές οι ανεπιθύμητες ενέργειες είναι συνήθως προσωρινές και γενικά εξαφανίζονται εντός 48 ωρών.

3. Άρα, πρέπει να εξετάσω το ενδεχόμενο να εμβολιάσω το παιδί μου για την COVID-19;

Ναι. Οι ειδικοί (συμπεριλαμβανομένων εκείνων του Johns Hopkins και Mayo Clinic) πιστεύουν ότι υπάρχουν πολλά οφέλη:

-Το εμβόλιο συμβάλλει στην πρόληψη της μόλυνσης των παιδιών από την COVID-19. Παρόλο που η νόσος στα παιδιά είναι συχνά ηπιότερη από ό,τι στους ενήλικες, ορισμένα παιδιά που έχουν μολυνθεί από τον κοροναϊό μπορεί να εκδηλώσουν σοβαρές αναπνευστικές λοιμώξεις, να νοσήσουν βαρύτερα και να χρειαστούν νοσηλεία. Αυτό είναι σημαντικό, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της παραλλαγής δέλτα και όμικρον, που είναι πιο μεταδοτικές από άλλες μεταλλάξεις του κοροναϊού και εφόσον τα εμβόλια καλύπτουν και τις νέες μεταλλάξεις (με προσωρινή επιφύλαξη για την όμικρον). Επιπλέον, τα παιδιά μπορεί να παρουσιάσουν επιπλοκές, όπως το πολυσυστηματικό φλεγμονώδες σύνδρομο που συχνά απαιτεί εντατική ιατρική φροντίδα ή να εκδηλώνουν μακροχρόνια συμπτώματα που επηρεάζουν την υγεία και την ευημερία τους ( long Covid symptoms). Ο ιός πολύ σπάνια μπορεί να προκαλέσει ακόμη και θάνατο στα παιδιά (εξαιρετικά σπάνια σε σχέση με τους ενήλικες).

-Το εμβόλιο συμβάλλει στην πρόληψη ή τη μείωση της εξάπλωσης του COVID-19. Όπως και οι ενήλικες, έτσι και τα παιδιά μπορούν να μεταδώσουν τον κοροναϊό σε άλλους εάν έχουν μολυνθεί, ακόμη και όταν δεν έχουν συμπτώματα. Η διενέργεια του εμβολίου COVID-19 μπορεί να προστατεύσει το παιδί και τους άλλους, μειώνοντας την πιθανότητα μετάδοσης του ιού, συμπεριλαμβανομένων των μελών της οικογένειας και των φίλων που μπορεί να είναι πιο ευαίσθητοι στις σοβαρές συνέπειες της λοίμωξης.

- Ο εμβολιασμός κατά της COVID-19 μπορεί να αποτρέψει την εμφάνιση νέων μεταλλάξεων: Τα κρούσματα της COVID-19 αυξάνονται μεταξύ των παιδιών και η παραλλαγή δέλτα φαίνεται να παίζει ρόλο. Η μείωση της μετάδοσης του ιού μέσω του εμβολιασμού μειώνει την πιθανότητα μετάλλαξης του ιού σε νέες παραλλαγές που μπορεί να είναι ακόμη πιο επικίνδυνες. Αντίθετα, ο ιός μπορεί να μεταδοθεί εύκολα μεταξύ ανεμβολίαστων παιδιών και ενηλίκων, δίνοντας σε νέες παραλλαγές την ευκαιρία να εμφανιστούν.

- Ο εμβολιασμός του παιδιού σας για την COVID-19 μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση μιας πιο φυσιολογικής ζωής.

Ο εμβολιασμός μπορεί να βοηθήσει στην απρόσκοπτη συνέχιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της συμμετοχής σε εξωσχολικές δραστηριότητες. Τα παιδιά που εκτίθενται στον κορονοϊό και έχουν εμβολιασθεί είναι λιγότερο πιθανό να μολυνθούν και έτσι είναι πιο πιθανό να συνεχίσουν να συμμετέχουν στις σχολικές και τις άλλες δραστηριότητες.

- Τα εμβόλια COVID-19 συμβάλλουν στην προστασία της κοινότητας.

Κάθε παιδί ή ενήλικας που έχει μολυνθεί από τον κοροναϊό μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε άλλους στην κοινότητα. Εάν συμβεί αυτό, ορισμένα από τα άτομα που μολύνονται θα νοσήσουν σοβαρά ή θα μεταδώσουν περαιτέρω τον ιό σε άλλους, οι οποίοι θα νοσήσουν βαριά ή ακόμη και θα πεθάνουν - και όλα αυτά εξαιτίας μιας λοίμωξης που μπορεί να προληφθεί. Λιγότερες συνολικές λοιμώξεις στον πληθυσμό σημαίνουν λιγότερες πιθανότητες σοβαρής λοίμωξης και θανάτου στην κοινότητα καθώς και εμφάνισης επικίνδυνων παραλλαγών του κορονοϊού.

4. Υπάρχουν ειδικές ανησυχίες για τα παιδιά που κάνουν εμβόλια COVID;

Ο FDA και το CDC λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπόψη τα δεδομένα ασφαλείας και καταγράφουν συστηματικά τις ανεπιθύμητες ενέργειες των εμβολίων. Συνεχίζουν να εξετάζουν καθημερινά τα διαθέσιμα δεδομένα κλινικών δοκιμών προτού ληφθούν αποφάσεις για την έγκριση του εμβολιασμού στις διάφορες ηλικιακές ομάδες και παρακολουθούν προσεκτικά τα εμβόλια για τυχόν ενδείξεις προβλημάτων ασφάλειας στο κοινό.

5. Μυοκαρδίτιδα στα παιδιά: Προκαλεί καρδιακές επιπλοκές το εμβόλιο COVID-19;

Το πρόβλημα αφορά κυρίως στους εφήβους. Από τον Απρίλιο του 2021, υπήρξαν περισσότερες από χίλιες αναφορές περιπτώσεων μυοκαρδίτιδας (φλεγμονή του καρδιακού μυός) και περικαρδίτιδας (φλεγμονή του βλεννογόνου γύρω από την καρδιά) που συνέβησαν μετά από ορισμένους εμβολιασμούς COVID-19 στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC).

Υπάρχει σύσταση για αναζήτηση ιατρικής βοήθειας αν μέσα σε λίγες μέρες από τη λήψη της δεύτερης δόσης ενός εμβολίου mRNA COVID-19 (Pfizer-BioNTech, Moderna), αν το παιδί σας εμφανίσει πόνο στο στήθος, δύσπνοια, αίσθημα ταχυκαρδίας ή αίσθημα παλμών.

Λαμβάνοντας υπόψη τις εκατοντάδες εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου COVID-19 που έχουν χορηγηθεί, αυτές οι αναφορές είναι πολύ σπάνιες. Το πρόβλημα εμφανίζεται συχνότερα σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες (15-29 ετών) και στο άρρεν φύλο. Η μυοκαρδίτιδα ή περικαρδίτιδα σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις είναι ήπια και υποχωρεί γρήγορα.

Να σημειωθεί ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει τεκμηρίωση ότι η επιπλοκή οφείλεται στο εμβόλιο ( η καρδιακή αυτή νόσος κατεξοχήν πλήττει τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα) και επιπλέον ότι η μυοκαρδίτιδα είναι πολύ πιο συχνή επιπλοκή από την ίδια την COVID-19 παρά από τον εμβολιασμό.

Στάσεις θηλασμού

Thu, 02 Dec 2021 10:05:25 GMT

ΣΤΑΣΕΙΣ ΘΗΛΑΣΜΟΥ

Το νεογέννητο ήδη από τη στιγμή του τοκετού είναι σε θέση να αναζητήσει το μαστό της μητέρας και να καταφέρει ενστικτωδώς να κάνει τις πρώτες θηλαστικές κινήσεις. Ωστόσο, η κατάλληλη στάση θηλασμού σε συνδυασμό με τη σωστή τοποθέτηση του μωρού στο στήθος αποτελούν συχνά σημαντικούς παράγοντες για την επιτυχία του μητρικού θηλασμού. Με τις παραπάνω προϋποθέσεις, το νεογνό τρέφεται πιο εύκολα και αποτελεσματικά ενώ ταυτόχρονα προστατεύονται οι θηλές των μαστών από επώδυνους τραυματισμούς.

Η επιλογή ενός ήσυχου χώρου και η αναπαυτική στάση θηλασμού για το σώμα της μητέρας είναι επίσης ιδιαίτερης σημασίας ενώ η χρήση μαξιλαριών για την υποστήριξη της πλάτης και των χεριών συχνά είναι απαραίτητη.

Παράλληλα με τη θέση που βολεύει την κάθε μητέρα, προτείνεται και η εναλλαγή των θέσεων διότι το στήθος ‘αδειάζει’ ομοιόμορφα (η περιοχή που κενώνεται καλύτερα κατά τον θηλασμό είναι αυτή που αντιστοιχεί στο πηγούνι του μωρού) και οι ευαίσθητες ή πληγωμένες θηλές δεν επιβαρύνονται τα ίδια σημεία.
Κλασική θέση αγκαλιάς

Η μητέρα τοποθετεί το μωρό στην αγκαλιά της, στηρίζοντας το κεφάλι του στον αγκώνα της και το σώμα του στον βραχίονα. Με το άλλο χέρι, κρατάει το στήθος σε σχήμα ημικύκλιου, τοποθετώντας τα 4 δάχτυλα στο κάτω μέρος του μαστού και τον αντίχειρα στο πάνω μέρος, προς τη βάση του μαστού μακριά από τη θηλαία άλω. Στηρίζει το μωρό με το αριστερό χέρι και κρατάει τον μαστό με το δεξί χέρι και αντίστροφα.

Θέση αντίστροφης αγκαλιάς

Συστήνεται για μικρά ή πρόωρα βρέφη, διότι το κεφάλι του μωρού υποστηρίζεται επαρκώς από το χέρι της μητέρας και παράλληλα καθοδηγείται πιο εύκολα προς τη θηλή. Αν θηλάσετε από το δεξί στήθος, χρησιμοποιήστε το αριστερό σας χέρι για να στηρίξετε την πλάτη του μωρού σας και τη δεξιά παλάμη για να κρατήσετε το κεφαλάκι του και αντίστροφα.

Πλαϊνή θέση

Η μητέρα ξαπλώνει στο πλάι, στηρίζοντας το κεφάλι και την πλάτη της με ένα μαξιλάρι. Το μωρό βρίσκεται απέναντι σε άμεση επαφή με το σώμα της και με το στόμα του να αντιστοιχεί στο ύψος της θηλής. Για τη στήριξή του, μπορεί να το αγκαλιάζει με το χέρι της ή τοποθετεί ένα μαξιλάρι πίσω από την πλάτη του. Ιδιαίτερα ξεκούραστη στάση, ειδικά για τη νύχτα. Προτιμάται από μητέρες που δυσκολεύονται να θηλάσουν σε καθιστή θέση ή από μητέρες που έχουν γεννήσει με καισαρική τομή.

Θέση “rugby” ή πλευρική στάση

Η μητέρα κρατάει το μωρό της κάτω από την μασχάλη ανάλογα με την πλευρά που θέλει να θηλάσει, στηρίζοντας το σώμα του με τον πήχη του χεριού της. Το βρέφος βρίσκεται σε πλαϊνή θέση, στηρίζοντάς το πάνω σε ένα ή περισσότερα μαξιλάρια, με την κοιλιά του να ακουμπάει στις πλευρές της μητέρας.

Η μητέρα με το ένα χέρι της κρατάει το κεφάλι του μωρού, κατευθύνοντάς το προς τη θηλαία άλω, ενώ με το άλλο χέρι πιάνει το στήθος της σε σχήμα ημικύκλιου.

Ιδανική θέση για δίδυμα που θηλάζουν ταυτόχρονα, για γυναίκες που έχουν γεννήσει με καισαρική (δεν ασκείται πίεση πάνω στην εγχειρητική τομή), για επίπεδες ή εισέχουσες θηλές και για μητέρες με μεγάλους μαστούς.

Όρθια θέση

Η μητέρα κάθεται αναπαυτικά, τοποθετώντας το μωρό όρθιο μπροστά της. Κατάλληλη στάση για παιδιά μεγαλύτερων ηλικιών ή σε μωρά με μικρή κάτω γνάθο ή με ωτίτιδα ή καταρροή. Συνιστάται επίσης σε μωρά με σχιστία, καθώς η ημικλινής θέση μειώνει την παλινδρόμηση του μητρικού γάλακτος στη ρινική κοιλότητα.

Μη ξεχνάτε ότι όσο εσείς και το μωρό σας αποκτάτε μεγαλύτερη εμπειρία, οι στάσεις μπορούν να διαφοροποιηθούν έτσι ώστε ο θηλασμός να αποτελεί μία ευχάριστη και άνετη διαδικασία, τόσο για εσάς όσο και το μωρό σας. Και το μόνο που χρειάζεται είναι υπομονή, επιμονή και ενθάρρυνση.

Ο ρόλος της βιταμίνης D στα παιδιά

Tue, 30 Nov 2021 13:31:10 GMT

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ D ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Η βιταμίνη D είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη ζωτικής σημασίας για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ρυθμίζει τα επίπεδα του φωσφόρου και του ασβεστίου στο αίμα συμβάλλοντας στην υγιή ανάπτυξη των οστών. Τα τελευταία χρόνια, πολλές ερευνητικές εργασίες αποκαλύπτουν τη συσχέτιση της βιταμίνης D με πολλά νοσήματα στα παιδιά, όπως το άσθμα, την παχυσαρκία, αυτοάνοσα νοσήματα, διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος και άλλα.

Τροφές που περιέχουν βιταμίνη D
είναι:

Τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός και ο μπακαλιάρος και τα ιχθυέλαια
Ο κρόκος του αυγού
Το γάλα και τα υπόλοιπα γαλακτοκομικά προϊόντα που είναι ενισχυμένα με βιταμίνη D

Πολλά ακόμη τρόφιμα είναι ενισχυμένα με βιταμίνη D όπως οι χυμοί φρούτων, το λάδι σόγιας, τα δημητριακά και το ψωμί.

Ορισμός της έλλειψης βιταμίνης D (VDD)

Τα όρια της 25(ΟΗ) D κάτω από τα οποία ορίζεται η ανεπάρκεια ή η έλλειψη ποικίλλουν πολύ στη διεθνή βιβλιογραφία. Γενικά, επίπεδα πάνω από 75 nmol/l θεωρούνται φυσιολογικά. Σε αυτά τα επίπεδα, μεγιστοποιείται η απορρόφηση του ασβεστίου και τα επίπεδα της παραθορμόνης είναι μέσα στα φυσιολογικά όρια. Τιμές κάτω των 50 nmol/l γενικά θεωρούνται έλλειψη και μεταξύ 50-75 nmol/l θεωρούνται (από τους περισσότερους συγγραφείς) ανεπάρκεια της βιταμίνης.

Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση VDD

Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση VDD αποτελούν η δερματική υπερμελάγχρωση, η ελαττωμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, η εκτεταμένη χρήση των αντηλιακών, η ανεπαρκής πρόσληψη μέσω της τροφής, ορισμένα σύνδρομα δυσαπορρόφησης, η παχυσαρκία, η χρόνια νεφρική νόσος και η μακροχρόνια λήψη φαρμάκων όπως τα γλυκοκορτικοειδή, ορισμένα αντιεπιληπτικά, η ριφαμπικίνη και άλλα.

Επίσης, η παραγωγή της βιταμίνης D ποικίλλει ανάλογα με το γεωγραφικό πλάτος, την εποχή και την ώρα της ημέρας. Τα επίπεδα της βιταμίνης D είναι γενικά χαμηλότερα το χειμώνα. Τα παιδιά με σκουρόχρωμη επιδερμίδα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο γιατί η μελανίνη ελαττώνει την παραγωγή της βιταμίνης D. Τα αποκλειστικά θηλάζοντα βρέφη που δεν παίρνουν θεραπεία υποκατάστασης επίσης θεωρούνται υψηλού κινδύνου. Χρόνια νοσήματα όπως η κυστική ίνωση και η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου αποτελούν γνωστούς παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση VDD.

Ο ρόλος της βιταμίνης D στα οξέα νοσήματα

Θεωρείται ότι η βιταμίνη D παίζει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση οξέων νοσημάτων και το γεγονός αυτό αποδίδεται στη συμμετοχή της βιταμίνης σε πλήθος ανοσολογικών λειτουργιών. Τα παιδιά με VVD εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαισθησία στις οξείες λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος. Σε μια πρόσφατη μελέτη από τον Καναδά, παιδιά που εισήχθηκαν σε ΜΕΘ για λοίμωξη του κατώτερου αναπνευστικού είχαν στατιστικά μεγαλύτερες πιθανότητες να έχουν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D. Σε μια άλλη μελέτη από την Ιαπωνία, η επίπτωση της γρίπης Α το χειμώνα ήταν ελαττωμένη σε παιδιά που έπαιρναν συμπληρωματικά βιταμίνη D, όπως επίσης και η συχνότητα των ασθματικών κρίσεων σε παιδιά με βρογχικό άσθμα. Υπάρχουν επίσης αναφορές ότι η VVD μπορεί να προκαλέσει καλοήθη ενδοκράνια υπέρταση στα παιδιά. Τέλος, σε σπάνιες αναφορές η βαριά και παρατεταμένη VVD έχει συσχετισθεί με την εμφάνιση σπασμών και καρδιακής ανεπάρκειας, όπως επίσης και με αύξηση της θνητότητας.

Ο ρόλος της VDD
στα χρόνια νοσήματα

Σύγχρονα δεδομένα συνηγορούν ότι η VVD μπορεί να συμβάλει σε μεγάλο αριθμό χρόνιων παθήσεων. Τα οφέλη της βιταμίνης D αρχίζουν ήδη από την ενδομήτρια ζωή. Η υποκατάσταση της βιταμίνης D κατά την κύηση σχετίζεται με καλύτερη εμβρυική ανάπτυξη, με μειωμένο κίνδυνο εμβρυικής ή νεογνικής θνητότητας και συγγενών ανωμαλιών. Η VVD οδηγεί σε μειωμένη οστική ανάπτυξη και ελαττωμένη οστική πυκνότητα.

Η VDD μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) τύπου 1. Σε μελέτη από τη Φινλανδία, παιδιά που έλαβαν θεραπεία υποκατάστασης με βιταμίνη D κατά τη νηπιακή ηλικία είχαν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης ΣΔ τύπου 1 σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Η VDD έχει επίσης συσχετισθεί με καρδιακά νοσήματα συμπεριλαμβανομένων των μυοκαρδιοπαθειών. H VDD έχει βρεθεί να έχει σχέση με κάποιες μορφές καρκίνων στην ενήλικη ζωή και με αυξημένο κίνδυνο για φυματίωση στα παιδιά. Σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα, βελτίωση των επιπέδων της βιταμίνης D μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση των συμπτωμάτων τους.

Εκτίμηση και θεραπεία του παιδιού με VDD

Σε παιδιά με VDD, Η φυσική εξέταση μπορεί να αποκαλύψει σημεία φτωχής ανάπτυξης και ραχίτιδας. Μερικές φορές, μπορεί να εκδηλώνεται με μη ειδικά συμπτώματα όπως υποτροπιάζουσες λοιμώξεις ή υποτροπιάζουσες οξείες εξάρσεις βρογχικού άσθματος.

Η διάγνωση της VDD επιβεβαιώνεται με τον έλεγχο των επιπέδων της 25(ΟΗ) βιταμίνης D, που αποτελεί τον κύριο δείκτη του status του οργανισμού για τη βιταμίνη D. Τα επίπεδα της παραθορμόνης δεν είναι απαραίτητα για τη διάγνωση της VDD, συνήθως πάντως είναι αυξημένα και ελαττώνονται με τη θεραπεία υποκατάστασης.

Παιδιά που διαγνώσθηκαν με VDD, πρέπει να πάρουν θεραπεία υποκατάστασης με βιταμίνη D. Όλοι οι αρμόδιοι διεθνείς παιδιατρικοί φορείς προτείνουν τη συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D σε δόση 400 IU/την ημέρα κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους ζωής εφόσον κρίνεται απαραίτητο από το ιστορικό. Oι έφηβοι, με ανεπάρκεια πρέπει να λαμβάνουν 600 IU βιταμίνης D ημερησίως. Ως ανώτερο ασφαλές όριο για τους εφήβους θεωρούνται οι 4.000 IU την ημέρα. H συνήθης θεραπευτική επιλογή είναι η καθημερινή χορήγηση της βιταμίνης για 2-3 μήνες. Άλλες επιλογές, κυρίως σε εφήβους, περιλαμβάνουν τη χορήγηση μιας εβδομαδιαίας ή μιας υψηλής μηνιαίας δόσης. Σε αυτήν την περίπτωση, χρειάζεται προσοχή στα σκευάσματα που περιέχουν προπυλενογλυκόλη καθώς μπορεί να είναι τοξικά σε υψηλές δόσεις.

Όποιο θεραπευτικό σχήμα και αν ακολουθηθεί, είναι σημαντικό να ελέγχονται τα επίπεδα της βιταμίνης D, μετά την έναρξη της θεραπείας. Όταν τα επίπεδα της 25(ΟΗ) βιταμίνης D αποκατασταθούν, τα παιδιά θα πρέπει να συνεχίσουν με σχήματα μακροχρόνιας προφύλαξης για την αποφυγή τοξικότητας.

ΠΡΟΛΗΨΗ VDD

Σε χώρες που υπάρχει αυξημένη ηλιοφάνεια και σε παιδιά με ανοικτό χρώμα δέρματος η έκθεση στον ήλιο για 10-15 λεπτά ημερησίως το μεσημέρι είναι αρκετή για την παραγωγή της απαραίτητης ποσότητας βιταμίνης D στα παιδιά. Tο σκούρο χρώμα δέρματος και η παραμονή σε χώρες με χαμηλή ηλιοφάνεια προδιαθέτουν συχνότερα σε ανεπάρκεια βιταμίνης D. Να τονισθεί ότι προτείνεται η αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο σε παιδιά κάτω των 6 μηνών αλλά και η περιορισμένη έκθεση καθώς και η χρήση αντηλιακών, σε μεγαλύτερα παιδιά, λόγω του κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Είναι προφανές ότι προς το παρόν δεν έχει διευκρινισθεί απόλυτα ο ρόλος της βιταμίνης D στην συνολική υγεία των παιδιών και απαιτούνται πιο εμπεριστατωμένες μελέτες για τον καθορισμό των επιπέδων της βιταμίνης που απαιτούν άμεση θεραπευτική παρέμβαση. Μέχρι τότε, θα πρέπει να υπάρχει επαγρύπνηση των ειδικών ώστε να ανιχνεύονται τα παιδιά με παράγοντες κινδύνου να εμφανίσουν VDD, ειδικά όταν αυτή εκδηλώνεται με μη ειδικά συμπτώματα.

Μύθοι και αλήθειες για το βρογχικό άσθμα στα παιδιά

Sun, 28 Nov 2021 13:28:07 GMT

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Μύθος : Το βρογχικό άσθμα στα παιδιά υποχωρεί ανάμεσα στις κρίσεις. Αλήθεια: Το βρογχικό άσθμα αποτελεί μια μόνιμη φλεγμονώδη διαταραχή των αναπνευστικών αεραγωγών. Υπάρχει ακόμη και όταν ο ασθενής είναι ελεύθερος συμπτωμάτων. Η έκθεση σε ερεθιστικούς παράγοντες μπορεί να το ενεργοποιήσει ανά πάσα στιγμή και να εκδηλωθούν συμπτώματα. Συνεπώς η υποκείμενη διαταραχή δεν υποχωρεί, ωστόσο η φαρμακευτική αγωγή και η αποφυγή των ερεθιστικών παραγόντων μπορούν να την ελέγξουν.
Μύθος : Τα παιδιά με σοβαρό και μέτριο βρογχικό άσθμα πρέπει να λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή μόνο κατά η διάρκεια των κρίσεων. Αλήθεια : Η προφυλακτική χορήγηση αντιασθματικών φαρμάκων είναι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπισθεί η φλεγμονή των αεραγωγών και να προληφθούν οι σοβαρές ασθματικές κρίσεις. Όταν χορηγούνται στη σωστή δοσολογία, τα φάρμακα αυτά δεν χάνουν την αποτελεσματικότητά τους ούτε προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες..
Μύθος : Το βρογχικό άσθμα στα παιδιά αποτελεί απλά μια δυσάρεστη κατάσταση, δεν είναι σοβαρή νόσος.
Αλήθεια : Το σωστά διαγνωσμένο βρογχικό άσθμα (όχι η βρογχική υπεραντιδραστικότητα) είναι μια σοβαρή αναπνευστική νόσος. Η χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη μείωση των ασθματικών κρίσεων και των εισαγωγών σε νοσοκομείο, ιδιαίτερα σε παιδιά με σοβαρό βρογχικό άσθμα.
Μύθος : Το βρογχικό άσθμα υποχωρεί σε όλα τα παιδιά με την πάροδο του χρόνου. Αλήθεια : Πολλά παιδιά βελτιώνονται με την ηλικία και σε κάποια το άσθμα υποχωρεί πλήρως. Ωστόσο, η νόσος μπορεί να επανεμφανιστεί στην ενήλικη ζωή. Επιπλέον, τα παιδιά που εμφανίζουν συμπτώματα σε όλη την παιδική και εφηβική ηλικία είναι λιγότερο πιθανό να μην εξελιχθούν σε ασθματικούς ενήλικες.
Μύθος : Το βρογχικό άσθμα υποχωρεί πλήρως αν ο ασθενής μετακινηθεί σε περιοχή με ζεστό, ξηρό κλίμα. Αλήθεια : Με την αποφυγή ερεθιστικών περιβαλλοντικών παραγόντων και τη συστηματική χορήγηση προφυλακτικής αγωγής, τα παιδιά με άσθμα μπορούν να διαβιούν σε περιοχές με οποιοδήποτε κλίμα. Εξαιρετικά σπάνια θα συστηθεί αλλαγή τόπου κατοικίας σε άλλη περιοχή ή άλλη πόλη για την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης διαταραχής.
Μύθος : Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του βρογχικού άσθματος κάνουν περισσότερο κακό παρά βοηθούν. Αλήθεια : Η χορήγηση υψηλών δόσεων κορτικοστεροειδών, σε μορφή εισπνοών κυρίως όμως από του στόματος, μπορεί σε πολύ παρατεταμένη χορήγηση να έχουν κάποιες ανεπιθύμητες ενέργειες. Μια σοβαρή ασθματική κρίση όμως μπορεί δυνητικά να είναι ακόμη και απειλητική για τη ζωή και συνεπώς οι ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες, ειδικά των εισπνεόμενων φαρμάκων, είναι αμελητέες σε σχέση με τους κινδύνους του υποθεραπευμένου βρογχικού άσθματος. Στόχος της θεραπευτικής αγωγής είναι η ελάχιστη δόση που να εξασφαλίζει το επιθυμητό θεραπευτικό αποτέλεσμα (απουσία συμπτωμάτων και φυσιολογική αναπνευστική λειτουργία).
Μύθος : Χρειάζεται να επισκέπτομαι τον παιδίατρό μου ή τον πνευμονολόγο μου μόνο όταν το παιδί μου έχει έντονη συμπτωματολογία. Αλήθεια : Όπως ισχύει με κάθε χρόνια νόσο, το παιδί με βρογχικό άσθμα θα πρέπει να κάνει τακτικές επισκέψεις (follow-up) μία με δύο φορές το χρόνο για να ελέγχεται η αναπνευστική λειτουργία, να προσαρμόζεται η φαρμακευτική αγωγή, να επαναπροσδιορίζεται η τεχνική χορήγησης των φαρμάκων και να προγραμματίζεται ο αντιγριπικός εμβολιασμός.

Νυχτερινή ενούρηση στα παιδιά

Sun, 21 Nov 2021 13:18:56 GMT

ΟΡΙΣΜΟΣ
Η νυχτερινή ενούρηση (ΝΕ) είναι ένα κοινό πρόβλημα της παιδικής ηλικίας που επηρεάζει έναν μεγάλο αριθμό παιδιών. Ως ΝΕ ορίζεται η ακούσια απώλεια ούρων κατά τη διάρκεια του νυκτερινού ύπνου σε παιδιά άνω των 5 ετών με τουλάχιστον 2 επεισόδια την εβδομάδα για 3 συνεχείς μήνες. Διακρίνεται σε πρωτοπαθή, όταν το παιδί δεν έχει επιτύχει ποτέ εγκράτεια ούρων κατά τη νύχτα και δευτεροπαθή, όταν το παιδί έχει επιτύχει να παραμείνει στεγνό τη νύχτα για περισσότερο από 6 μήνες. Εμφανίζεται τρεις φορές πιο συχνά στα αγόρια σε σχέση με τα κορίτσια. Στην ηλικία των 5ετών συμβαίνει στο 15-25% των παιδιών και με την πάροδο της ηλικίας το ποσοστό αυτό μειώνεται κατά 15% ανά έτος. Σε ηλικία 12 ετών συνεχίζει να εμφανίζεται στο 8% των αγοριών και μόλις στο 4% των κοριτσιών. Στην εφηβεία συνεχίζει να αποτελεί πρόβλημα αλλά σε πολύ μικρό ποσοστό (1-3%).

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ
Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική κλινική οντότητα και δεν υπάρχει σαφής αιτιολογία. Οι κυριότεροι παράγοντες που σχετίζονται με τη ΝΕ περιγράφονται παρακάτω:
Κληρονομικότητα – οικογενειακή προδιάθεση : Παιδιά με θετικό ιστορικό ενούρησης και στους δύο γονείς θα εμφανίσουν ΝΕ σε ποσοστό 77% και σε ποσοστό 43% όταν ο ένας μόνο γονέας είχε αντίστοιχο πρόβλημα (με την επίπτωση της ΝΕ να αυξάνεται όταν τη νόσο εκδηλώνει ο πατέρας). Σε οικογένειες χωρίς ιστορικό ΝΕ, η επίπτωση της νόσου είναι 15%.

Ψυχογενείς παράγοντες: Φαίνεται ότι οι ψυχογενείς εκδηλώσεις είναι περισσότερο το αποτέλεσμα της νυχτερινής ενούρησης και όχι η αιτία. Το άγχος, η συναισθηματική ανωριμότητα, η γέννηση ενός μικρότερου αδερφού, η έναρξη παιδικού σταθμού μπορούν να αποτελούν παράγοντες ενούρησης. Επίσης οι εντάσεις στο οικογενειακό καθώς και στο σχολικό περιβάλλον ενδεχομένως μπορεί να προκαλέσουν ενούρηση.

Αντιδιουρητική ορμόνη: Μερικά παιδιά καθυστερούν να αναπτύξουν κιρκάδιο ρυθμό έκκρισης της αντιδιουρητικής ορμόνης. Η μειωμένη έκκριση της ορμόνης ή η μειωμένη απάντηση σε αυτήν κατά τη διάρκεια της νύχτας έχει ως αποτέλεσμα τη μεγάλη παραγωγή ούρων (νυχτερινή πολυουρία), η οποία ξεπερνά τις δυνατότητες χωρητικότητας της ουροδόχου κύστης, με φυσικό επακόλουθο τη ΝΕ.
Διαταραχές ύπνου: Συχνά οι γονείς των ενουρητικών παιδιών υποστηρίζουν ότι τα παιδιά τους κοιμούνται πολύ «βαριά» και δυσκολεύονται να τα ξυπνήσουν. Αν και ο πολύ βαθύς ύπνος μπορεί να εμποδίζει το παιδιά με ΝΕ να αισθανθούν την πληρότητα της ουροδόχου κύστης τους, εγκεφαλογραφήματα που διενεργήθηκαν σε ενουρητικά παιδιά δεν έδειξαν διαφορές και συνεπώς είναι δύσκολο να συσχετιστούν αιτιολογικά οι δύο καταστάσεις. Υπάρχει συσχέτιση της ΝΕ με υπνικές άπνοιες και υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων.

Μειωμένη χωρητικότητα της ουροδόχου κύστης ή αυξημένη δραστηριότητα του εξωστήρα μυός. Η ουροδόχος κύστη μπορεί να ωριμάζει με διαφορετικούς ρυθμούς σε κάθε παιδί.

Νοσήματα που μπορεί να προκαλέσουν ΝΕ είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, ο άποιος διαβήτης, τα επιληπτικά σύνδρομα, οι λοιμώξεις της ουροδόχου κύστης και των νεφρών, η ψυχογενής πολυδιψία, η δυσκοιλιότητα, η εγκόπριση, οι οξύουροι και η δισχιδής ράχη της ΣΣ. Σε όλα τα παραπάνω νοσήματα όμως συνυπάρχουν συνήθως και άλλα συμπτώματα και μπορούν να εύκολα διαχωριστούν από την πρωτοπαθή ΝΕ.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Γενικά είναι πολύ δύσκολο να προσδιορίσουμε πότε η νυχτερινή ενούρηση αποτελεί πραγματικό πρόβλημα καθώς η ηλικία που ένα παιδί ελέγχει πλήρως την ουροδόχο κύστη του ποικίλει. Επιπλέον, μόλις το 1/3 των οικογενειών που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με ΝΕ θα αναζητήσουν ιατρική βοήθεια. Οι γονείς, ιδιαίτερα αυτοί που δεν είχαν οι ίδιοι ιστορικό ΝΕ θέλουν να επιβεβαιώσουν ότι η ενούρηση που εμφανίζουν τα παιδιά τους δεν κρύβει κάποιο παθολογικό αίτιο, ενώ αυτοί με ανάλογο ιστορικό είναι συνήθως πιο εφησυχασμένοι. Κάποιες φορές την ιατρική βοήθεια αναζητούν τα ίδια τα παιδιά κυρίως όταν η ΝΕ δυσκολεύει τη διανυκτέρευσή τους εκτός σπιτιού, την ένταξή τους σε προγράμματα κατασκήνωσης και γενικά επηρεάζει την κοινωνικοποίησή τους.
1.Λήψη λεπτομερούς ιστορικού
Πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής ενούρηση

Οικογενειακό ιστορικό ενούρησης
Ημερήσια ακράτεια ούρων
Συχνότητα εμφάνισης επεισοδίων ενούρησης
Ημερήσια πρόσληψη υγρών και αποβολή ούρων
Ιστορικό δυσκοιλιότητας ή εγκόπρισης
Αλλαγές στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον (ιδιαίτερα στη δευτεροπαθή ΝΕ)

2.Φυσική Εξέταση

Ανάπτυξη παιδιού
Μέτρηση ΑΠ
Υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων, σημεία άπνοιας κατά τον ύπνο
Εξέταση κοιλίας (διάταση ουροδόχου κύστεως, κοπρανώδεις μάζες)
Εξέταση ΣΣ και συγκεκριμένα οσφυοϊερής περιοχής ΣΣ

3.Εργαστηριακός έλεγχος

Εξέταση ούρων: γενική και καλλιέργεια ούρων
Γενική ούρων : βοηθάει στον αποκλεισμό παθολογικών καταστάσεων που μπορεί να εμφανίζονται ως ενούρηση: ΣΔ, άποιος διαβήτης, ουρολοίμωξη, ψυχογενής πολυδιψία.

4.Απεικονιστικός έλεγχος

1.Υπερηχογράφημα νεφρών και ουροδόχου κύστεως:
Χωρητικότητα κύστεως, υπόλειμμα ούρων, πάχος τοιχώματος ουροδόχου κύστεως
2.Ουροδυναμικός έλεγχος: δυσλειτουργία κύστεως (μόνο εφόσον υπάρχουν διαταραχές ούρησης και κατά τη διάρκεια της ημέρας)

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Σημαντικό είναι να γίνει αντιληπτό τόσο από τους γονείς όσο και από τα ίδια τα παιδιά ότι είναι μια συχνή κατάσταση που τις περισσότερες φορές αποκαθίσταται αυτόματα. Οι γονείς καλό είναι να αποφεύγουν την τιμωρητική στάση απέναντι στο ενουρητικό παιδί, καθώς αυτό οδηγεί στην εκδήλωση άγχους και χαμηλής αυτοεκτίμησης. Επίσης, θα πρέπει να τονισθεί ότι η θεραπεία είναι συνήθως μακροχρόνια και περιέχει φάσεις επιτυχίας και αποτυχίας.

Α. Μη φαρμακευτική θεραπεία

Περιορισμός της κατανάλωσης υγρών και φαγητών λίγες ώρες πριν από τον ύπνο.
Υπενθύμιση στο παιδί κάθε βράδυ να σηκώνεται από το κρεβάτι για να πηγαίνει τουαλέτα, όταν αισθανθεί ότι θέλει να ουρήσει. Επίσης, υπενθύμιση να αδειάζει την κύστη του ακριβώς πριν πέσει στο κρεβάτι και άλλη μια φορά ακριβώς πριν κοιμηθεί (αν παραμένει για λίγη ώρα στο κρεβάτι του).
Αφύπνιση του παιδιού για να ουρήσει τη νύχτα λίγο πριν την ώρα που συμβαίνει η ενούρηση. Το παιδί θα πρέπει να αφυπνίζεται ΠΛΗΡΩΣ (δεν έχει νόημα για την εκπαίδευσή του να το μεταφέρουμε κοιμισμένο στην τουαλέτα).
Προστατέψτε το στρώμα του παιδιού με αδιάβροχα καλύμματα
Μετά από ατυχήματα κατά τη διάρκεια της νύχτας, προτρέψτε το παιδί σας να πάει για ούρηση πριν πλυθεί και φορέσει στεγνές πυτζάμες
Άσκηση της ουροδόχου κύστεως: να αυξάνει το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί ανάμεσα στις ουρήσεις της ημέρας και να μάθει να πηγαίνει στην τουαλέτα με πρόγραμμα, κάθε δύο-τρεις ώρες.
Επιβράβευση των προσπαθειών του παιδιού για κάθε «στεγνή» νύχτα.(π.χ. ημερολόγιο ενούρησης με επιβράβευση όταν ο στόχος επιτυγχάνεται)
Μέθοδοι αφύπνισης: Τα ξυπνητήρια ενούρησης χρησιμοποιούνται συνήθως σε παιδιά που είναι μεγαλύτερα των 7 ετών και αφού έχουν δοκιμασθεί οι άλλες μέθοδοι πριν από τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. Η συσκευή διαθέτει έναν αισθητήρα που τοποθετείται στο εσώρουχο του παιδιού, ο οποίος εντοπίζει τις πρώτες σταγόνες ούρων και ενεργοποιεί ένα ξυπνητήρι. Σταδιακά το παιδί καταφέρνει να ξυπνάει νωρίτερα και ολοκληρώνει την ούρηση στην τουαλέτα χωρίς τελικά να βρέχει (πολύ) το κρεβάτι του. Η απάντηση δεν είναι άμεση και η θεραπεία διακόπτεται μετά από 2-3 μήνες ή εφόσον το παιδί παραμείνει στεγνό για 14 συνεχόμενες νύχτες. Η μέθοδος έχει επιτυχία σε ποσοστό περίπου 65%, αν και 10-30% των οικογενειών διακόπτουν νωρίτερα τη χρήση.

Β. Φαρμακευτική θεραπεία
Χορηγείται στις ανθεκτικές στη συντηρητική αγωγή περιπτώσεις και εφόσον το παιδί είναι τουλάχιστον 7 ετών (συνήθως μετά τα 9 έτη).

Δεσμοπρεσσίνη Αποτελεί συνθετικό ανάλογο της αντιδιουρητικής ορμόνης και η θεραπεία αποσκοπεί στην μείωση της νυχτερινής παραγωγής των ούρων. Κυκλοφορεί σε επιγλώσσια δισκία και spray και απαιτείται προσοχή στη χορήγηση υγρών διότι ενδέχεται να προκαλέσει υπονατριαιμία. Συστήνεται περιορισμός των υγρών μία ώρα πριν την λήψη της αγωγής και για τις ακόλουθες 8 ώρες. Γίνεται δοκιμή για 2-6 εβδομάδες και αν έχει καλά αποτελέσματα χορηγείται για 3 μήνες ή και περισσότερο. Συστήνεται εργαστηριακός έλεγχος στα μεσοδιαστήματα. Το 1/3 ασθενών παραμένουν στεγνοί κατά την χορήγηση, το 1/3 διαπιστώνουν μερική βελτίωση των συμπτωμάτων και 1/3 δεν απαντούν στην αγωγή. Διαθέτει εξαιρετικό προφίλ ασφάλειας με ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες. Αναφέρεται επιτυχία σε ποσοστό 60% και υποτροπές σε ποσοστό 50%. Με σταδιακή μείωση του φαρμάκου μειώνεται η πιθανότητα υποτροπής. Είναι περισσότερο αποτελεσματική σαν θεραπεία σε παιδιά μεγαλύτερα των 9ετών.

Συμπερασματικά:
Η ΝΕ επηρεάζει ένα μεγάλο ποσοστό των παιδιών αλλά στα περισσότερα θα αποκατασταθεί αυτόματα ή με μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις. Ωστόσο η διαδικασία μπορεί να είναι χρονοβόρα.

Θα πρέπει να επισημαίνεται στους γονείς η σημασία της θετικής ενίσχυσης.
Η ΝΕ θα πρέπει να αντιμετωπίζεται εφόσον δημιουργεί συναισθήματα άγχους ή μη ομαλής κοινωνικοποίησης στο παιδί.
Θα πρέπει πρώτα να εφαρμόζονται οι μέθοδοι συμπεριφοράς και αφύπνισης.
Η φαρμακευτική θεραπεία στις ανθεκτικές περιπτώσεις έχει επιτυχία σε ποσοστό πάνω από 60% αλλά δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά μικρότερα των 8 ετών.

Εισαγωγή στερεών τροφών στον 1ο χρόνο της ζωής

Wed, 03 Nov 2021 14:03:59 GMT

Η συζυγική θεραπεία στη σύγχρονη εποχή

Πρώιμη παιδική ήβη

Wed, 03 Nov 2021 13:23:49 GMT

Ένα πρόσφατο φαινόμενο που παρατηρείται στις σύγχρονες κοινωνίες είναι η αυξημένη συχνότητα παιδικής «πρώιμης ήβης», η οποία ενέχει τόσο σωματικές όσο και ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις. Είναι σημαντικό οι γονείς να γνωρίζουν κάποια ανησυχητικά σημάδια ώστε να απευθυνθούν έγκαιρα αρχικά στον παιδίατρο και κατόπιν στον παιδοενδοκρινολόγο για τη σωστή αντιμετώπιση της διαταραχής.

Τι είναι η «πρώιμη παιδική ήβη»;
Η «ενήβωση» ή «ήβη» αποτελεί μία φυσιολογική μετάβαση από την παιδική στην ενήλικη ζωή και χαρακτηρίζεται από ενδοκρινολογικές, μορφολογικές και ψυχικές αλλαγές. Ουσιαστικά, κατά την ενήβωση ξεκινάει η σεξουαλική ωρίμανση του παιδιού, που εκδηλώνεται με την ανάπτυξη των δευτερογενών χαρακτηριστικών του φύλλου, όπως είναι η αύξηση των γονάδων (όρχεις , ωοθήκες) και της τριχοφυΐας. Η «πρώιμη ήβη» είναι μία διαταραχή κατά την οποία παρουσιάζεται μία πρόωρη ενεργοποίηση/έναρξη αυτής της διαδικασίας.

Ποια είναι τα ηλικιακά όρια για την «πρώιμη παιδική ήβη» και ποια είναι τα αρχικά συμπτώματα;
Μία «φυσιολογική ήβη» ξεκινάει μετά την ηλικία των 8 ετών στα κορίτσια και μετά τα 9 στα αγόρια. Αν παρατηρηθεί ανάπτυξη των μαστών ή/και τριχοφυΐα στο εφήβαιο σε ηλικίες κάτω των 8 στα κορίτσια ή διόγκωση όρχεων (> 3 cmᶾ) ή/και ανάπτυξη τριχοφυΐας στο εφήβαιο κάτω των 9 στα αγόρια, θα πρέπει να γίνει διερεύνηση για «πρώιμη ήβη».

Που οφείλεται αυτή η πρόωρη έναρξη της εφηβείας;
Η πρόωρη έναρξη της ήβης μπορεί να προκύψει από διάφορους παράγοντες. Ο ψυχοκοινωνικοί παράγοντες είναι σίγουρα σημαντικοί. Δηλαδή τα ερεθίσματα και οι εικόνες από την οικογένεια, την κοινωνία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το ευρύτερο περιβάλλον του παιδιού έχουν ενοχοποιηθεί για την αύξηση της συχνότητας της διαταραχής. Επίσης, η αφθονία της τροφής στις κοινωνικοοικονομικά προηγμένες χώρες αλλά συγχρόνως και η κακή, ποιοτικά διατροφή έχουν συμβάλει με τη σειρά τους σε αύξηση της συχνότητας. Έτσι, η υπερβαρότητα και η παχυσαρκία ενοχοποιούνται ως αιτιολογικοί παράγοντες καθώς εμπλέκονται στην παραγωγή διαφόρων ορμονών που επηρεάζουν την έναρξη της εφηβείας. Για παράδειγμα, τα αυξημένα επίπεδα «λεπτίνης» (ορμόνη που βρίσκεται στο λίπος) δίνουν σήμα στον εγκέφαλο για την πρώιμη εκκίνηση της ήβης. Άλλοι ενοχοποιητικοί παράγοντες είναι τα φυτοοιστρογόνα και εξωγενείς χημικές ουσίες που βρίσκονται κυρίως σε τροφές φυτικής προέλευσης. Τα γονίδια παίζουν επίσης κυρίαρχο ρόλο. Το κληρονομικό και οικογενειακό ιστορικό θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη διερεύνηση της πρώιμης ήβης.

Πώς γίνεται η διάγνωση της «πρώιμης ήβης»;
Αρχικά θα πρέπει να τεκμηριωθεί κλινικά εάν η έναρξη της ήβης είναι όντως πρώιμη. Εάν είναι πρώιμη, πρέπει να υπάρξει περαιτέρω κλινική και εργαστηριακή διερεύνηση για τον αποκλεισμό οργανικών διαταραχών. Τα κέντρα που ελέγχουν την έναρξη της ήβης βρίσκονται στον εγκέφαλο. Επομένως, σε σπάνιες περιπτώσεις κάποιος όγκος ή κύστη του ΚΝΣ μπορεί να έχουν ενεργοποιήσει την «πρώιμη ήβη» (κεντρική πρώιμη ήβη). Υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις στις οποίες όγκοι των ωοθηκών ή των όρχεων παράγουν οιστρογόνα ή ανδρογόνα και έχουμε κλινική εικόνα ήβης που οφείλεται όμως σε περιφερικά αίτια (περιφερική πρώιμη ήβη). Εφόσον λοιπόν αποκλειστούν τα παθολογικά αίτια (ιδιοπαθής πρώιμη ήβη), θα πρέπει να γίνει μια σειρά εξετάσεων για να καθοριστεί το στάδιο της ενήβωσης. Αυτά που ελέγχονται είναι: η οστική ηλικία (με απλή ακτινογραφία του αριστερού καρπού), συγκεκριμένες ορμόνες (γοναδοτροφίνες, στεροειδή του φύλου) και μέσω υπερηχογραφήματος το μήκος της μήτρας και ο όγκος των ωοθηκών.

Το παιδί με πρώιμη ήβη θα πρέπει να ακολουθήσει φαρμακευτική αγωγή;
Υπάρχουν θεραπείες διακοπής της ήβης που δεν εμπεριέχουν κανένα κίνδυνο ή παρενέργειες. Συνήθως με μία υποδόρια ένεση που γίνεται σε άλλοτε άλλο μεσοδιάστημα από 1 έως 3 μήνες, χορηγούμε στο παιδί μία ορμόνη που παράγει και ο ίδιος ο οργανισμός (LHRH), η οποία εμπλέκεται στην έναρξη αλλά και την εξέλιξη της ήβης. Είναι μία ανώδυνη για το παιδί μέθοδος, που θα πρέπει να ξεκινάει αφού επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για πρώιμη ήβη και με τη βεβαιότητα ότι το παιδί πρόκειται θα ωφεληθεί από τη θεραπεία αυτή, είτε όσον αφορά στο τελικό ανάστημα είτε από ψυχοκοινωνικής πλευράς.

Μπορούν οι οικογενειακές συνθήκες να γίνουν το έναυσμα για «πρώιμη παιδική ήβη»;
Το οικογενειακό περιβάλλον παίζει καταλυτικό ρόλο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα παιδιά του 3ου κόσμου που υιοθετούνται σε Ευρωπαϊκές χώρες. Εκδηλώνουν πρώιμη ήβη σε ηλικίες των 6 ή 7 ετών, γεγονός που δείχνει ότι αυτά τα παιδιά βρίσκονται ξαφνικά σε οικογένειες όπου υπάρχει υπερπροσφορά τροφής και φροντίδας και εκδηλώνουν ήβη.

Ποιες επιπλοκές μπορεί να επιφέρει η μη αντιμετώπιση της πρώιμης ήβης;
Η μεγαλύτερη δυσκολία στα κορίτσια είναι η πρόωρη εμφάνιση της εμμήνου ρύσης. Είναι μία κατάσταση που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα καθώς θα επηρεάσει το τελικό ανάστημα του παιδιού. Εάν έχουμε έναρξη της ήβης (έναρξη στήθους) ενώ το ύψος του παιδιού είναι κάτω από 1.30 cm, τότε υπάρχει μεγάλος κίνδυνος το τελικό του ύψος να μη ξεπεράσει το 1.55 cm. Επιπρόσθετα, η εμφάνιση εμμήνου ρύσης πριν από τα 7 έτη επιφέρει τεράστια ψυχολογική επιβάρυνση στο παιδί.
Όσον αφορά στα αγόρια, οι επιπτώσεις της πρώιμης ήβης είναι οι ίδιες με τα κορίτσια, τα αίτια όμως είναι συχνότερα παθολογικά και για το λόγο αυτό χρειάζεται πιο ενδελεχής διερεύνηση. Στα αγόρια είναι επίσης πιο συχνή η «καθυστέρηση της ήβης», η οποία όμως έχει και αυτή τις αρνητικές συνέπειές της.

Υπάρχει τρόπος να προλάβουμε την έναρξη μίας «πρώιμης ήβης»;
Μεγάλη σημασία έχει η τακτική παιδιατρική παρακολούθηση των παιδιών, τουλάχιστον σε ετήσια βάση, ακόμη και μετά το πέρας των παιδικών εμβολιασμών. Συχνά, οι γονείς απευθύνονται στο γιατρό όταν πλέον η «πρώιμη ήβη» βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, πράγμα το οποίο κάνει τη θεραπεία πιο δύσκολη και την αποτελεσματικότητά της μικρότερη. Και στην περίπτωση της πρώιμης ήβης, η πρόληψη είναι και η καλύτερη θεραπεία.

Είναι τελικά η «πρώιμη παιδική ήβη» συχνή διαταραχή;
Είναι αρκετά συχνό το φαινόμενο της πρώιμης ήβης κυρίως στα κορίτσια και ίσως αυτό να οφείλεται στην αύξηση της παχυσαρκίας, ιδιαίτερα στη χώρα μας. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα κορίτσια με παχυσαρκία που εμφανίζουν πρώιμη αδρεναρχή με εμφάνιση τρίχωσης στο εφήβαιο και τις μασχάλες πριν από την ηλικία των 8 ετών, στη συνέχεια έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών με διαταραχές εμμήνου ρύσεως, υπερτρίχωση και ακμή.